លោក កឹម សុខា ត្រូវបានបញ្ជូនមកឃុំខ្លួនក្នុងផ្ទះ ជំនួសពន្ធនាគារ

Capturex

លោក​ កឹម សុខា​ ត្រូវ​បាន​ដោះលែង​ពី​ពន្ធនាគារ​ ​តែ​ដាក់​ឱ្យ​នៅ​ឃុំឃាំង​ក្នុង​ផ្ទះ

កាន់ វិច្ឆិកា)

នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ច័ន្ទនេះ ចៅក្រម​ស៊ើប​សួរ​សាលា​ដំបូង​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ បាន​សម្រេច​ដោះលែង ​លោក ​កឹម សុខា​ ​ប្រធាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ​ ឲ្យ​នៅ​ក្រៅ​ឃុំ​បណ្តោះ​អាសន្ន ​ខណៈ​មាន​ការ​លើកឡើង​ថា​ ការ​ដោះ​លែង​នេះ​ ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​សារ​រង​សម្ពាធ​ពី​អន្តរជាតិ។ អ្នក​នាំ​ពាក្យ​គណបក្ស​កាន់​អំណាច​ បញ្ជាក់​ថា ការ​ដោះ​លែង​លោក ​កឹម សុខា គឺ​ជា​ការ​សម្រេច​របស់​តុលាការ។

នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ច័ន្ទ​នេះ លោក ​កឹម សុខា ប្រធាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ត្រូវ​បាន​ដោះលែង​ពី​ឃុំ​ក្នុង​ពន្ធនាគារ​ ​ក៏ប៉ុន្តែ​ត្រូវ​ដាក់ឱ្យ​ស្ថិត​ក្នុង​ការ​ឃុំ​ឃាំង​ក្នុង​ផ្ទះ​ ជំនួស​វិញ​ ​ដោយ​មិន​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​មាន​ការ​ប្រាស្រ័យ​ទាក់ទង​អ្នក​គាំទ្រ ​ឬ​ចូលរួម​សកម្ម​ភាព​នយោបាយ​អ្វី​នោះ​ទេ។ នេះ​បើ​យោង​តាម​សេចក្តី​សម្រេច​របស់​ តុលាការ​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ ដែល​ ​VOA​ ​បាន​ទទួល។

​ក្នុងវ័យ​ ៦៤ ​ឆ្នាំ​ លោក​ កឹម សុខា​ ត្រូវ​បាន​តុលាការ​ដោះ​លែង​ ពី​ពន្ធនាគារ​ត្រពាំង​ផ្លុង ខេត្ត​ត្បូងឃ្មុំ​ និង​ត្រូវ​បាន​បញ្ជូន​ភ្លាមៗ​ទៅ​គេហដ្ឋាន​របស់​លោក ​ក្នុង​សង្កាត់​បឹងកក់២ ខណ្ឌ​ទួលគោក​ ​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ វិញ ​ទាំង​ព្រឹក​ព្រលឹម​ម៉ោង ​៣ (យប់)។

ដីកា​សម្រេច​ដាក់​ជន​ត្រូវ​ចោទ ​ឲ្យ​ស្ថិត​ក្រោម​ការ​ត្រួត​ពិនិត្យ​តាម​ផ្លូវ​តុលាការ ​ចេញ​ដោយ​លោក​ចៅក្រម គី ឫទ្ធី កាលពី​ថ្ងៃ​អាទិត្យ ទី៩ ​ខែកញ្ញា​ ឆ្នាំ២០១៨​ នេះ ​បញ្ជាក់​ថា ការ​សម្រេច​ដោះ​លែង​លោក ​កឹម សុខា​ ឲ្យ​នៅ​ក្រៅ​ឃុំ​ គឺ​ដោយសារ​ហេតុ​ផល​សុខភាព​ របស់​ជន​ត្រូវ​ចោទ​ ​និង​ដើម្បី​ធានា​ឲ្យ​ជន​ត្រូវ​ចោទ​ មាន​វត្តមាន​ចំពោះ​មុខ​តុលាការ​ ​និង​ដើម្បី​ចៀស​វាង​ការ​រាំង​ស្ទះ​នីតិវិធី​ស៊ើបសួរ។ លោក គី ឫទ្ធី ជា​ចៅក្រម​ ដែល​ទើប​ប្រកាស​សម្រេច​បន្ត​ឃុំ​ខ្លួន​លោក ​កឹម សុខា​ ក្នុង​ពន្ធនាគារ​រយៈពេល​ ៦​ ខែ​ទៀត​ ​កាលពី​ចុង​ខែ​សីហា។​

ដីកា​ដដែល​បញ្ជាក់​ពី​ការ​សម្រេច​របស់​ចៅក្រម ​ក្នុង​ន័យ​ដើម​បន្ថែម​ថា៖​ «ក្រៅ​ពីលំនៅដ្ឋាន​ ដែល​មាន​ទីតាំង​ស្ថិត​លើ​ផ្លូវ​លេខ​ ៣១៣​ ​មិន​ត្រូវ​ចេញ​ក្រៅពី​ព្រំ​ប្រទល់​ នៃ​ដែនដី​ដែល​ខណ្ឌ ​ដោយ​ផ្លូវ​លេខ ​៣១៣ ​ផ្លូវ​លេខ​ ៣១១ ​និង​ផ្លូវ​លេខ ​៦០៨ […]។ ក្នុង​ករណី​ចាំបាច់​ ដោយសារ​ហេតុ​ផល​សុខភាព​ ដែល​ត្រូវ​ចាកចេញ​ពី​ព្រំ​ប្រទល់​ដែនដី​នេះ​ ត្រូវ​រាយ​ការណ៍​សុំ​ការ​អនុញ្ញាត​ពី​ ចៅ​ក្រម​ស៊ើប​សួរ​ ឬ​ចៅក្រម​ ដែល​មាន​សមត្ថកិច្ច»។

ដីកា​ចេញ​ដោយ​ចៅក្រម​ គី ឫទ្ធី​ នោះ​ក៏​បាន​ហាម​មិន​ឲ្យ​លោក ​កឹម សុខា ជួប​ជាមួយ​បុគ្គល​មួយ​ចំនួន​ដូច​ជា៖ «អតីត​ថ្នាក់​ដឹកនាំ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ​និង​បុគ្គល​ ដែល​អាច​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​សំណុំ​រឿង​ជន​បរទេស​ ​ជាពិសេស​ជន​បរទេស​ ដែល​អាច​មាន​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​សំណុំ​រឿង។ ក្នុង​ករណី​មាន​មន្ទិល ​ត្រូវ​រាយ​ការណ៍​ជូន​ចៅក្រម​ស៊ើបសួរ​ ​ឬ​ចៅក្រម​មាន​សមត្ថកិច្ច​ ដើម្បី​សុំ​ការ​អនុញ្ញាត​ទទួល​ជួប​បុគ្គល​ណា​មួយ។​ ​មិន​ត្រូវ​ធ្វើ​សកម្មភាព​ជួបជុំ​ក្នុង​គោលដៅ​នយោបាយ​ ​ឬ​សកម្មភាព​នយោបាយ​ផ្សេង​ទៀត»។

ក្រោយ​ការ​បញ្ជូន​លោក ​កឹម សុខា​ ទៅ​គេហដ្ឋាន​របស់​លោក​វិញ គេ​ឃើញ​អ្នក​សារ​ព័ត៌មាន និង​អ្នក​គាំទ្រ​លោក​ កឹម សុខា​ ជាច្រើន​នាក់​ បាន​ទៅ​ជួប​ជុំគ្នា​នៅ​មុខ​ផ្ទះ​របស់​លោក ​ក្នុង​ខណ្ឌ​ទួល​គោក។ ប៉ុន្តែ​រហូត​មក​ដល់​ល្ងាច​ថ្ងៃ​ច័ន្ទ​នេះ​ ​លោក ​កឹម សុខា​ បន្ត​ស្ថិត​ក្នុង​ផ្ទះ​ ​ដោយ​មិន​ជួប​ជាមួយ​អ្នក​សារ​ព័ត៌មាន និង​អ្នក​គាំទ្រ​ទេ។

យ៉ាង​ណាក្តី​ អ្នកស្រី ​ម៉េង សុភារី​ ​មេធាវី​មួយ​រូប​ក្នុង​ចំណោម​មេធាវី​ ៤ រូប​ ដែល​ការពារ​ក្តី​ឲ្យ​លោក ​កឹម សុខា ​ប្រាប់​អ្នក​សារ​ព័ត៌មាន​នៅ​ខាង​ក្រៅផ្ទះ​ របស់​ លោក​ ​កឹម សុខា​ ​នា​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ច័ន្ទ​នេះ​ថា​ ​លោក ​កឹម សុខា​ មិន​ទាន់​អាច​ចេញ​មក​ជួប​ជា​មួយ​អ្នក​សារ​ព័ត៌មាន​ ​មន្រ្តី​បក្ស​ប្រឆាំង ​ឬ​អ្នកគាំទ្រ ​បាន​នៅ​ឡើយ ​ដោយ​អ្នកស្រី​ អះអាង​ថា​ នេះ​ជា​បម្រាម​របស់​ តុលាការ។​ ​អ្នកស្រី​បន្ថែម​ថា តុលាការ​ អាច​ចាប់​លោក​ កឹម សុខា បញ្ជូន​ទៅ​ឃុំ​ក្នុង​ពន្ធនាគារ​វិញ​ ​ប្រសិន​បើ​លោក ​កឹម សុខា បំពាន​បម្រាម​របស់​ តុលាការ។​

អ្នក​ស្រី​ សុភារី​ បញ្ជាក់​ថា៖​ «ការ​នៅ​ក្រៅ​ឃុំ​បណ្តោះ​អាសន្ន គឺ​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​ការ​ត្រួត​ពិនិត្យ​តាម​ផ្លូវ​តុលាការ​​នៅ​ឡើយ។ មាន​ន័យ​ថា ​តុលាការ​បាន​ដាក់​កាតព្វកិច្ច​មួយ​ចំនួន​ ឲ្យ​គាត់​ត្រូវ​តែ​អនុវត្ត​តាម។​ ​បើ​សិន​ជា​មិន​អនុវត្ត​តាម​ទេ​ គឺ​គេ​នឹង​យក​គាត់​ទៅ​ពន្ធនាគារ​វិញ​ […]។ គាត់​មិន​អាច​ចេញ​មក​ជួប​បងប្អូន គឺ​គាត់​សូម​ថ្លែង​អំណរ​គុណ​ ចំពោះ​បងប្អូន​យើង​ទាំងអស់​គ្នា ដែល​បាន​មកជួយ​លើក​ទឹកចិត្ត​គាត់​ នៅ​ទី​នេះ។ប៉ុន្តែ​គាត់​ អត់​ទាន់​អាច​ចេញ​មក​ជួប​បាន​ ​ដោយសារ​ជាប់​លក្ខខណ្ឌ​មួយ​ចំនួន ​បម្រាម​របស់​ តុលាការ»។ អ្នកស្រី​ ម៉េង សុភារី​ បន្ថែម​ថា​ ​រហូត​មក​ដល់​ពេល​នេះ​ លោក ​កឹម សុខា​ មិនទាន់​កំណត់​ពី​ពេល​វេលា ​ដើម្បី​ព្យាបាល​ជំងឺ​ត្បៀត​សសៃ​ ​និង​ជំងឺ​ផ្សេងៗ​ទៀតរបស់​លោក​នៅ​ឡើយ។

លោក​ កឹម សុខា​ ត្រូវ​បាន​ឃុំ​ខ្លួន​ក្នុង​ពន្ធនាគារ​អស់​រយៈពេល ​១ ​ឆ្នាំ ​និង ​១ ​សប្តាហ៍​គត់ បន្ទាប់​ពី​លោក​ត្រូវ​បាន​សមត្ថកិច្ច​ សម្រុក​ចូល​ចាប់​ខ្លួន​ ចេញ​ពី​ក្នុង​ផ្ទះ​ទាំង​កណ្ដាល​យប់​រំលង​អាធ្រាត្រ​ ​ឈាន​ចូលថ្ងៃទី ៣ ខែ​កញ្ញា​ ឆ្នាំ​២០១៧​ ​ទាំង​មាន​អភ័យ​ឯក​សិទ្ធិ{សមាជិកសភា}។​ ​ការ​ចាប់​ខ្លួន​នោះ​ ធ្វើ​ឡើងក្នុង​ពេល​ ៣ ខែ​ ក្រោយ​ពី​គណ​បក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ របស់​លោក ​ដណ្ដើម​បាន​ការ​គាំទ្រ​ប្រហាក់​ប្រហែល​នឹង ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ ​ក្នុង​ការ​បោះ​ឆ្នោត​នៅ​ថ្នាក់​មូល​ដ្ឋាន​ ​កាល​ពី​ឆ្នាំ ​២០១៧។

​តុលាការ ​បាន​ចោទ​ប្រកាន់​ថា​ លោក​បាន​ឃុបឃិត​ជាមួយ​បរទេស​ ​រៀបចំ​គម្រោង​ផ្តួល​រំលំ​រដ្ឋាភិបាល ​ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្រ្តី ​ហ៊ុន សែន និង​បញ្ជូន​លោក ​ទៅ​ឃុំ​ក្នុង​ពន្ធនាគារ​ត្រពាំង​ផ្លុង​ ឯ​ខេត្ត​ត្បូងឃ្មុំ។

លោក ​កឹម សុខា​ ត្រូវ​បាន​ចៅ​ក្រម​ បើក​សវនាការ​ក្នុង​ពន្ធនាគារ​ ​ដោយ​សម្រេច​បន្ត​ឃុំ​ខ្លួន​លោក ​ជា​បណ្តោះ​អាសន្ន​ រយៈពេល ​៦ ​ខែ​ ចំនួន​ ៣ ​ដង។​ ​កាល​ពី​ថ្ងៃទី​៣០​ ខែ​សីហា​ ឆ្នាំ​២០១៨ ​ចៅ​ក្រម​ គី ឫទ្ធី បាន​សម្រេច​បន្ត​ឃុំ​ខ្លួន​លោក ​ចំនួន​ ៦ ​ខែ​ទៀត​ ដើម្បី​សាកសួរ​ ​បន្ទាប់​ការ​ឃុំ​ខ្លួន​អស់​រយៈពេល​ជិត​មួយ​ឆ្នាំ​ នាពេ​ល​នោះ ​ជិត​ដល់ពេល​កំណត់។

​មេធាវី​ការពារ​ក្តី​របស់​លោក ​កឹម សុខា​ បាន​ស្នើ​ឲ្យ​តុលាការ​គ្រប់​ជាន់​ថ្នាក់​ ឲ្យ​ដោះ​លែង​កូនក្តី​របស់​ពួកគេនៅ​ក្រៅ​ឃុំ​ ដើម្បី​ព្យាបាល​ជំងឺ​លើស​ឈាម​ ​ទឹក​នោម​ផ្អែម​ ​និង​ជំងឺ​ត្បៀត​សរសៃ​ ​ប៉ុន្តែ​តុលាការ​ទាំង​នោះ​ច្រាន​ចោល​ ​ដោយ​អះអាង​ថា ​បទ​ល្មើស​របស់​លោក កឹម សុខា​ ជា​ប្រភេទ​បទ​ល្មើស​ធ្ងន់ធ្ងរ ​និង​ថា ពន្ធនាគារ​​មាន​គ្រូ​ពេទ្យ​ ដើម្បី​ពិនិត្យ​ និង​ព្យាបាល​ ទៅ​តាម​សមត្ថភាព​របស់​ពន្ធនាគារ។​

ការ​ដោះលែង​លោក​ កឹម សុខា​ ធ្វើ​ឡើង​បន្ទាប់ពី​មាន​ការ​ដោះ​លែង​អ្នក​ជាប់​ឃុំ​ជា​ច្រើន​រូប ​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​ហៅ​ថា​ជា​ ​«ចំណាប់​ខ្មាំង​នយោបាយ»​ ​បន្ទាប់ពី​គណ​បក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ​ឈ្នះ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​យ៉ាង​ភ្លូក​ទឹក​ភ្លូកដី​ ​ដោយ​គ្មានវត្តមាន​របស់​គណបក្ស​ប្រឆាំង។ ការ​ឈ្នះ​ឆ្នោត​នោះ ​ត្រូវ​បាន​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​ធំៗ​ជា​ច្រើន​ រិះគន់​ថា ​ជា​ការ​បោះឆ្នោត​ ដែល​មិន​ត្រឹមត្រូវ​ ​និង​មិន​អាច​ទទួល​យក​បាន។

​ថ្មីៗ​នេះ​ ​សហគមន៍​អឺរ៉ុប ​ដែល​ជា​ទីផ្សារ​នាំ​ចេញ​ដ៏​ធំរបស់​ កម្ពុជា​ ​និង​ជា​សហគមន៍​ដែល​ផ្តល់​ការ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​ធ្វើ​ឲ្យ​កម្ពុជា ​ចំណេញ​ប្រមាណ​ជិត​ ៧០០ ​ដុល្លារ​ក្នុង ​១ ​ឆ្នាំៗ​ ​បាន​ព្រមាន​ដក​ការ​អនុ​គ្រោះ​នេះ ប្រសិន​បើ​កម្ពុជា​ មិន​ដោះ​លែង​លោក​ កឹម សុខា​ ​និង​មិន​ធ្វើ​ឲ្យ​លទ្ធិ​ប្រជា​ធិបតេយ្យ​ ដែល​ពួកគេ​លើកឡើង​ថា​ ​«កំពុង​ខ្ទេចខ្ទាំ»​ ​ដោយ​សារ​ការ​បង្ក្រាប​បក្ស​ប្រឆាំង​ ​ការ​បង្ក្រាប​សង្គម​ស៊ីវិល ​និង​សារព័​ត៌មាន​ឯករាជ្យ​ ​បាន​ប្រសើរ​ឡើង​ទេ​នោះ។ ក្រៅ​ពី​សហគមន៍​អឺរ៉ុប​ ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ ដែល​បាន​ផ្តល់​ពន្ធ​អនុគ្រោះ​ផ្សេងៗ​ ដល់​កម្ពុជា ក្នុង​តម្លៃ​ប្រមាណ​ជា​ជិត​ ៣០០ ​លាន​ដុល្លារ​ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំៗ​ ​ក៏​បាន​ព្រមាន​ដូចគ្នា​ផង​ដែរ។

កាលពី​ដើម​ខែ​ឧសភា​ ​ក្រុម​ការ​ងារ​អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ​ទទួល​បន្ទុក​ដោះស្រាយ​ការ​ឃុំ​ខ្លួន​ដោយ​បំពាន​ ​និង​អង្គការ​សហព័ន្ធ​អន្តរជាតិ​ដើម្បី​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ ​បាន​ហៅ​ការ​ចាប់​ឃុំ​ខ្លួន​លោក​ កឹម សុខា ​ថា​​ជា​ទង្វើ​ដែល​គួរ​ឲ្យ​អាម៉ាស់​ ​និង​អ​មនុស្សធម៌​ ​ព្រម​ទាំង​បាន​ទាម​ទារ​ឲ្យ​អាជ្ញាធរ​កម្ពុជា​ ដោះ​លែង​លោក​ជា​បន្ទាន់។

បើ​ទោះបី​ជា​មាន​ការ​រិះគន់​ ​និង​មាន​ការ​អំពាវនាវ​ឲ្យ​មាន​ការ​ដោះ​លែង​លោក កឹម សុខា ក្តី​ ​ប៉ុន្តែ​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្រ្តី​ ហ៊ុន សែន ដែល​កាន់អំណាច​ជាង​ ៣ ទសវត្សរ៍​មក​ហើយ​នោះ​ ​តែងតែ​ប្រកាស​ជា​រឿយៗ​យ៉ា​ង​ដាច់​អហង្ការ​ថា​ ​លោក ​កឹម សុខា​ នឹង​មិន​ត្រូវ​បាន​ដោះ​លែង​ឲ្យ​នៅ​ក្រៅ​ឃុំ​នោះ​ទេ។

​លោក សុខ ឥសាន អ្នក​នាំពាក្យ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ បាន​ប្រាប់​អ្នកសារ​ព័ត៌មាន​ តាម​រយៈបណ្តាញ​សង្គម​តេលេក្រាម​ នៅ​ថ្ងៃ​ច័ន្ទ​នេះ​ថា ​ការ​ដោះលែង​លោក ​កឹម សុខា មិនមែនធ្វើ​ឡើង​ដោយ​សារ​រង​សម្ពាធ​ពី​អន្តរជាតិ​នោះ​ទេ។ លោក​សរសេរ​ក្នុង​ន័យ​ដើម​ថា៖​ «ករណី​ជន​ត្រូវ​ចោទ ​កឹម សុខា​ បាន​ និង​កំពុង​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ដំណើរការ​នីតិវិធី​របស់​ តុលាការ។​ ​ដូច្នេះ​ការ​ដោះលែង​ ​ឬ​មិន​ដោះលែង​ជន​ត្រូវ​ចោទ ​គឺ​ជា​ឆន្ទានុ​សិទ្ធិ​របស់​តុលាការ​ទាំង​ស្រុង​ ​មិនមាន​ការ​លូក​ដៃ​ពី​មជ្ឈដ្ឋាន​ខាង​ក្រៅ​ណាមួយ​ឡើយ»។

លោក ​អ៊ា សុផល សាស្ត្រាចារ្យ​ផ្នែក​កិច្ចការ​ទូត​ ​និង​កិច្ចការ​ពិភព​លោក​នៃ ​មហាវិទ្យាល័យ​ Occidental រដ្ឋ​កាលីហ្វ័រញ៉ា​ ​និង​ជា​អ្នកវិភាគ​គោល​នយោបាយ​ ​ប្រាប់​ ​VOA​ ​តាម​រយៈ​សារ​អេឡិចត្រូនិក ឬ​អ៊ីមែល​ថា​ ការ​ដោះលែង​លោក​ កឹម សុខា​ ឲ្យ​នៅ​ក្រៅ​ឃុំ​បណ្តោះ​អាសន្ន​ បង្ហាញ​ពី​ការ​វិវឌ្ឍ​ជា​វិជ្ជមាន​តិចតួច​ សម្រាប់​កម្ពុជា។ លោក ​បន្ថែម​ថា​ ​ការ​បន្ត​ឃុំ​ខ្លួន​លោក ​កឹម សុខា​ មិន​មាន​ប្រយោជន៍​ណាមួយ​ សម្រាប់​អាជ្ញាធរ​កម្ពុជា​នោះ​ទេ។​ លោក ​បញ្ជាក់​ក្នុង​ន័យ​ដើម​ថា៖​ «ការ​ដាក់​នរណា​ម្នាក់​ឲ្យ​នៅ​ក្រៅ​ឃុំ​ ​និង​នៅ​ក្រោម​ការ​ឃុំខ្លួន​ក្នុង​ផ្ទះ​ គឺ​ប្រសើរ​ជាង​ការ​ដាក់​ឃុំ​ ក្នុង​ពន្ធនាគារ។​ ​ជា​មេរៀន​ ខ្ញុំ​គិត​ថា​ ​ការ​បន្ត​ឃុំខ្លួន​លោក​ កឹម សុខា​ ក្នុង​ពន្ធនាគារ​តាម​ទំនើង​ចិត្ត​ គឺ​វា​គ្មាន​ប្រយោជន៍​ណា​មួយ​ សម្រាប់​អាជ្ញាធរ​ទេ​ ​ចំណែក​ឯ​ការ​ដោះលែង​លោក ​កឹម សុខា​ គឺ​គ្មាន​ខាត​បង់​ណា​មួយ​ទេ​ ​ដូច្នេះ​ពួក​គេ​ដោះលែង​គាត់»។

ចំណែក​លោក​ ​Phil Robertson​ ​នាយក​រង​ប្រចាំ​តំបន់​អាស៊ី​របស់​អង្គការ​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ ​Human Rights Watch​ ​លើក​ឡើង​ថា​ ​ការ​ដោះ​លែង​លោក​ កឹម សុខា ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​សារ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ​បារម្ភ​ពី​មហន្តរាយ​ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​ទំនាក់ទំនង​ជា​អន្តរជាតិ។​ ​លោក ​បន្ថែម​ថា​ ​ការ​ដោះ​លែង​លោក​ កឹម សុខា​ ឲ្យ​នៅ​ក្រៅ​ឃុំ​ មិនមែន​ជា​យុត្តិធម៌​ សម្រាប់​លោក​នោះ​ទេ។​ លោក ​បញ្ជាក់​តាម​ន័យ​ដើម​ជា​ភាសា​អង់គ្លេស​ ​និង​ត្រូវ​បាន​ប្រែ​សម្រួល​ជា​ភាសា​ខ្មែរ​ថា៖​ «វិធី​តែ​មួយ​គត់​ ដែល​យុត្តិធម៌​ នឹង​ត្រូវ​បាន​ផ្តល់​ឲ្យ ​គឺ​នៅ​ពេល​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ប្រឆាំង​លោក កឹម សុខា ត្រូវ​បាន​ដក​ចេញ​ដោយ​គ្មាន​លក្ខខណ្ឌ​ ​ការ​រំលាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ ត្រូវ​បាន​ផ្លាស់​ប្តូរ​ ​ហើយ​សិទ្ធិ​នយោបាយ​របស់​លោក​ កឹម សុខា​ ​និង​មន្រ្តី​ជាន់​ខ្ពស់​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ ចំនួន​ ១១៧ ​នាក់​ផ្សេង​ទៀត​ ត្រូវ​បាន​ស្តារ​ឡើង​វិញ​យ៉ាង​ពេញ​លេញ។ ថ្វី​បើ​មាន​ក្តី​រំភើប ​ទាក់ទង​នឹង​ការ​ដោះលែង​នៅ​ថ្ងៃ​នេះ​ក៏​ដោយ​ ​ក៏​យើង​នៅ​តែ​ស្ថិត​ក្នុង​ផ្លូវ​យ៉ាង​ឆ្ងាយ​ ពី​ការ​ស្តារ​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ ​និង​ការ​គោរព​សិទិ្ធ​មនុស្ស​ នៅ​កម្ពុជា​នៅ​ឡើយ»។

ការ​ដោះលែង​លោក ​កឹម សុខា​ ​ប្រធាន​បក្ស​ជំទាស់​ នៅ​ពេល​ព្រឹក​ព្រហាម​ថ្ងៃ​ច័ន្ទ​នេះ ធ្វើឡើង​មិន​ប៉ុន្មាន​សប្តាហ៍​ ក្រោយ​ការ​ដោះលែង​សកម្មជន​ ​មន្ត្រី​ ​និង​អតីត​តំណាង​រាស្ត្រ​បក្ស​សង្គ្រោះជាតិ​ ១៥ រូប​ ​និង​ក្រោយ​ការ​ទទួល​ជ័យជម្នះ​ដ៏​ត្រចះ​ត្រចង់​ របស់​បក្សកាន់​អំណាច ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ​ ​ដែល​គ្មាន​គូប្រជែង​ដ៏​សំខាន់។

កាល​ពី​សប្តាហ៍​កន្លង​ទៅ​ គណបក្ស​ដឹកនាំ​របស់​លោក ហ៊ុន សែន បាន​ប្រកាស​ពី​សមាសភាព​គណៈរដ្ឋ​មន្ត្រី និង​ការ​ដឹកនាំ​ប្រទេស ​រយៈពេល ​៥ ឆ្នាំ​ទៅ​មុខ​ទៀត​ ​ដោយ​បក្សតែ​មួយ ​ទាំង​ក្នុង​សភា ​និង​រដ្ឋាភិបាល៕

19200_911028332292771_3763040150184442288_n

 

Advertisements
Posted in Nokor | Tagged , , , | Leave a comment

Brad Adams៖ កម្ពុជា​ក្លាយជា​របបផ្តាច់ការ​​ជាផ្លូវការ​ហើយ

capturec-e1536455581279.png

មន្ត្រី​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិថា​ កម្ពុជា​​ក្លាយ​ជា​រដ្ឋ​ឯកបក្ស​ និង​ផ្ដាច់ការ​​ជា​ផ្លូវការ


(វិទ្យុអាស៊ីសេរី RFA / 08-9-2018 /ដោយ មួង ណារេត)
មន្ត្រី​ជាន់ខ្ពស់​នៃ​អង្គការ​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ ថា​កម្ពុជា​ឥឡូវនេះ ក្លាយ​ជា​រដ្ឋ​ឯកបក្ស និង ផ្ដាច់ការ​ជា​ផ្លូវ​ការ​ហើយ ក្រោយ​លោក ហ៊ុន សែន បើក​កិច្ចប្រជុំ គណៈរដ្ឋមន្ត្រី លើកដំបូង នៃ​របប​ថ្មី​នេះ។

នាយក​ប្រតិបត្តិ​ទទួលបន្ទុក​កិច្ចការ​តំបន់​អាស៊ី របស់​អង្គការ​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ យូមែន រ៉ៃត៍ វ៉ច្ឆ (Human Rights Watch) លោក ប្រ៊ែដ អាដាម (Brad Adams) ប្រាប់​អាស៊ីសេរី​ថា លោក​មិន​ចង់​ប្រើ​ភាសា​នេះ​ទេ ប៉ុន្តែ តថភាព​ជាក់ស្ដែង ដែល​កំពុង​កើតមានឡើង​នៅ​កម្ពុជា​សព្វថ្ងៃ គឺ​គ្មាន​អ្វី​អាច​ប្រកែក​បាន។ លោក ហ៊ុន សែន កំពុង​ដឹកនាំ​ប្រទេស​កម្ពុជា ទៅ​រក​គ្រោះថ្នាក់ ផ្នែក​សិទ្ធិមនុស្ស និង ប្រជាធិបតេយ្យ៖ «កម្ពុជា​ឥឡូវនេះ មិន​ត្រឹមតែ​ដឹកនាំ​ដោយ​របប​ឯក​បក្ស​ទេ គឺជា​របប​ផ្ដាច់ការ​ផង​ដែរ។ ខ្ញុំ​មិន​ចង់​និយាយ​បែបនេះ​ទេ ប៉ុន្តែ​គ្មាន​ពាក្យ​អ្វី​ក្រៅ​ពី​នេះ ដើម្បី​ពិពណ៌នា​អំពី​កម្ពុជា។ ខ្ញុំ​មិន​ចង់​ឃើញ​បែបនេះ​ទេ។ ខ្ញុំ និង​អ្នក​ស្រលាញ់​ប្រជាធិបតេយ្យ ជាច្រើន​ទៀត បាន​ខំប្រឹង​តស៊ូ​យ៉ាង​ស្វិតស្វាញ ដើម្បី​នាំមក​នូវ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ជូន​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ។ ប៉ុន្តែ ជា​អកុសល អ្វីៗ​ត្រូវ​បញ្ចប់​ក្រោម​ការរៀបចំ​ការបោះឆ្នោត​ក្លែងក្លាយ​បែបនេះ»។

មន្ត្រី​សិទ្ធិមនុស្ស ដែល​តាម​ឃ្លាំមើល​ការរំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស​នៅ​កម្ពុជា ជាង​ម្ភៃ​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយនេះ បន្ត​ទៀត​ថា លោក​ប្រមើល​ឃើញ​នូវ​គ្រោះថ្នាក់​ធំ របស់​ប្រទេស និង​ប្រជាជាតិ​ខ្មែរ ដោយសារតែ​ការ​ក្តោបក្តាប់​អំណាច​រដ្ឋ​ផ្តាច់​មុខ ដោយ​លោក ហ៊ុន សែន បក្សពួក និង​ក្រុមគ្រួសារ ក្នុង​ស្ថានភាព​ដែល​អ្នកគាំទ្រ​បក្ស​ប្រឆាំង ច្រើន​លើសលប់ ត្រូវ​ផាត់​ចោល។ អស់​មាន​អ្នក​ដែល​អាច​ជា​កញ្ចក់ ដើម្បី​ឆ្លុះ​បញ្ជាំង​អំពើ​អសកម្ម​របស់​របប​នេះ​បាន៖ «លោក ហ៊ុន សែន សម្រេច​អ្វី​គ្រប់យ៉ាង តែម្នាក់​ឯង។ ប្រទេស​នេះ ស្ថិត​ក្នុង​ស្ថានភាព ដែល​មាន​បក្ស​ដទៃ​ស្អេកស្កះ តែ​គ្រាន់តែ​លម្អ​ឆាក ដែល​គ្មាន​ភាព​ក្លាហាន ឬ​គ្មាន​ឆន្ទៈ ក្នុង​ការ​តតាំង​នឹង​របប​នេះ។ នេះ​គឺជា​វាសនា​អភ័ព្វ​នៃ​អនាគត​កម្ពុជា។ ខ្ញុំ​មិន​អាច​ទាយ​ទុក​បាន ថា​ស្ថានភាព​បែបនេះ នឹង​អាច​បន្ត​នៅ​យូរ​បាន​ប៉ុនណា​នោះ​ទេ។ ប៉ុន្តែ អ្វី​ដែល​ខ្ញុំ​ដឹង​ច្បាស់ គឺ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ស្ទើរតែ​ទាំងអស់ មិន​គាំទ្រ​របប​ផ្ដាច់ការ​បែបនេះ​ទេ។ ពលរដ្ឋ​ជាច្រើន បាត់បង់​សិទ្ធិ និង​អំណាច​ក្នុង​ការ​សម្រេចចិត្ត​របស់​ខ្លួន​អស់​ទៅ​ហើយ។ តើ​ប្រជាធិបតេយ្យ ដែល​យក​រាស្ត្រ​ជាធំ នៅ​មាន​ន័យ​អ្វី​ទៀត

លោក ប្រ៊ែដ អាដាម បាន​ព្រមាន​លោក ហ៊ុន សែន និង​របប​នេះ ថា​ថ្ងៃ​ណាមួយ ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ ដែល​មិន​ពេញចិត្ត​នឹង​របៀប​ដឹកនាំ បែប​រំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស និង បំផ្លាញ​ប្រជាធិបតេយ្យ​បែបនេះ នឹង​ក្រោក​តវ៉ា​ជាក់​ជាមិនខាន។ លោក​មិនដឹង​ថា ថ្ងៃ​ណា​នោះ​ទេ ប៉ុន្តែ កម្ពុជា​នឹង​ចៀស​មិន​ផុត ពី​ជួប​រឿង​អកុសល​បែបនេះ​នោះ​ឡើយ ដោយសារតែ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ច្រើន​លើសលប់ មិន​អាច​ទទួលយក​ស្ថានភាព​បែបនេះ​បាន​យូរ។

ប្រតិកម្ម​របស់​មន្ត្រី​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ ធ្វើឡើង​ក្រោយពេល លោក ហ៊ុន សែន មេដឹកនាំ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ បាន​ចាប់ផ្ដើម​បើក​សម័យប្រជុំ​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​ពេញអង្គ នៃ​របប​ថ្មី​របស់​ខ្លួន​ហើយ នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ទី​០៧ សីហា គឺ​ក្រោយពេល​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី នៃ​របប​ថ្មី បាន​បិទ​បញ្ចប់​នីតិវិធី​បង្គ្រប់​កិច្ច នៅ​រដ្ឋសភា​ឯក​បក្ស​រួចរាល់។

កិច្ចប្រជុំ​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​នៃ​របប​ថ្មី​នេះ ធ្វើឡើង​ក្រោយពេល ដែល​រដ្ឋសភា​ឯក​បក្ស កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​០៦ សីហា បាន​នាំគ្នា​បោះឆ្នោត​ជា​កញ្ចប់ ឬ​លើកដៃ​ដើម្បី​ចែក​តំណែង​គ្នា បន្ទាប់​ពី​គណបក្ស​កាន់អំណាច បាន​ក្រសោប​យក​អាសនៈ​ទាំងអស់ គឺ​ទាំង ១២៥ អាសនៈ របស់​រដ្ឋសភា តាមរយៈ​ព្រឹត្តិការណ៍ ថ្ងៃ​ទី​២៩ កក្កដា ដែល​រង​ការរិះគន់ និង​ថ្កោលទោស​ជា​សាកល ថា​ជា​បោះឆ្នោត​ក្លែង​ក្លែង ដើម្បី​គ្រាន់តែ​បង្គ្រប់​កិច្ច ប៉ះពាល់​យ៉ាង​ខ្លាំង ដល់​សិទ្ធិមនុស្ស និង​ប្រជាធិបតេយ្យ។

ប្រធាន​ក្រុម​អ្នកវិភាគ​វ័យក្មេង កញ្ញា លី ស្រីស្រស់ មើលឃើញ​ថា គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​ថ្មី​នៃ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ នឹង​មិន​អាច​បម្រើ​សុខទុក្ខ​របស់​ពលរដ្ឋ​បាន​ល្អ ជាង​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​ចាស់​ទេ ប៉ុន្តែ​ផ្ទុយទៅវិញ ការ​បង្កើត​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​ថ្មី​នៅ​ពេល​នេះ នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ ជួប​ប្រទះ​បញ្ហា​ធំ​២ គឺ បញ្ហា​ខាងក្នុង និង​បញ្ហា​ខាងក្រៅ។ បញ្ហា​ខាងក្នុង គឺ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ទាំង​ក្នុង​ប្រទេស នឹង​ក្រៅ​ប្រទេស ដែល​មិន​ពេញ​ចិត្តនឹង​ការបោះឆ្នោត​បែប​បង្គ្រប់​កិច្ច នឹង​មិន​ទទួលស្គាល់​របប​ថ្មី។ ឯ​បញ្ហា​ខាងក្រៅ​គឺ សហគមន៍​អន្តរជាតិ អាច​នឹង​កាន់តែ​ថ្កោលទោស ឬ​ពន្លឿន​សម្ពាធ​មក​លើ​របប​ថ្មី​នេះ។

កញ្ញា លី ស្រីស្រស់ យល់ថា គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​ថ្មី នៃ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ នឹង​ពិបាក​បញ្ចុះបញ្ចូល​សហគមន៍​អន្តរជាតិ កុំ​ឲ្យ​ដាក់​សម្ពាធ​ណាស់ ព្រោះ​សហគមន៍​អន្តរជាតិ មាន​ភស្តុតាង និង​ភ្នាក់ងារ​ឃ្លាំមើល​ស្ថានភាព​កម្ពុជា ​គ្រប់​ជ្រុងជ្រោយ។ «»

ចំណែក គណបក្សប្រឆាំង ដែល​រង​ការ​ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ ពី​របប​ក្រុងភ្នំពេញ បាន​ចេញ​សេចក្ដីថ្លែងការណ៍​ពី​ក្រៅ​ប្រទេស ប្រកាស​មិន​ទទួលស្គាល់​សភា និង​រដ្ឋាភិបាល ដែល​បាន​កើត​ចេញពី​ការបោះឆ្នោត​ក្លែងក្លាយ ដែល មិន​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ពី​ឆន្ទៈ​របស់​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ឡើយ ហើយក៏​ពុំ​អាច​ធ្វើជា​តំណាង​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ ខ្មែរ​ទាំងមូល​បាន​ដែរ ព្រោះ​ឆន្ទៈ​ខ្មែរ​ប្រមាណ​ពាក់កណ្ដាល​ប្រទេស​ត្រូវ​បាន​បិទមាត់ ដោយសារតែ​ការ​ផាត់​ចោល​គណបក្ស​នេះ មិន​ឲ្យ​ចូលរួម​ប្រកួតប្រជែង ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត កាលពី​ថ្ងៃទី២៩ ខែ កក្កដា កន្លង​ទៅ​នេះ។

នៅ​ក្រោយ​ការចែក​តំណែង​ឲ្យ​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​រួចរាល់ ក្រុម​មេដឹកនាំ​ជាន់ខ្ពស់ នៃ​គណបក្ស​កាន់អំណាច បាន​ផ្ញើ​សារ​អបអរសាទរ​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅមក។ ប៉ុន្តែ នៅ​មិនទាន់​ឃើញ​បណ្ដា​សហគមន៍​អន្តរជាតិ ឬ ប្រទេស​ម្ចាស់​ជំនួយ​ធំៗ​របស់​កម្ពុជា ផ្ញើ​សារ​អបអរសាទរ ការ​កាន់​តំណែង​របស់​ក្រុម​មេដឹកនាំ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ នៅ​អាណត្តិ​ថ្មី​ទេ គឺ​មាន​តែ​សារ​ព្រួយបារម្ភ និង​សារ​ថ្កោលទោស៕

Posted in Nokor | Tagged , , | Leave a comment

របបថ្មី ហ៊ុន សែន នៅ​តែ​ជា​របប​ក្បាល​ធំ​ជាងខ្លួន ​ធ្វើ​ឲ្យ​ខាត​ថវិកា​ជាតិ​​កាន់​តែ​ច្រើន

41299987_1811527972276631_1525099018013638656_n

(RFA Khmer / ដោយ ទីន ហ្សាការីយ៉ា / 07-9-2018)
រដ្ឋសភា​ឯក​បក្ស ​បោះ​ឆ្នោត​ជា​កញ្ចប់​ ជ្រើស​ក្បាល​ម៉ាស៊ីន​រដ្ឋាភិបាល ​អាណត្តិ​ទី៦ ដែល​គេ​មើល​ឃើញ​ថា ក្បាល​ម៉ាស៊ីន​ដឹកនាំរបស់ លោក ហ៊ុន សែន នេះ ហាក់​គ្មាន​ការ​ផ្លាស់ប្ដូរ​អ្វី​ទេ លើស​ពី​នេះ​របប​នេះ បាន​បន្ថែម​តួនាទី​ឲ្យ​គណបក្ស​មិន​ជាប់​ឆ្នោត ​កាន់​តែ​ច្រើន​ថែម​ទៀត ដែល​ជា​ការ​ចំណាយ​ថវិកា​ជាតិ​ កាន់​តែ​ច្រើន។

នៅទន្ទឹមនឹងនេះ គណបក្ស​សង្រ្គោះ​ជាតិ បាន​ចេញ​សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍ ​មិន​ទទួល​ស្គាល់​របប​ឯកបក្ស​នេះ​ភ្លាមៗ ហើយ​ថា​របប​នេះ នឹង​រង​ទណ្ឌកម្ម​សេដ្ឋកិច្ច​ពី​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​ កាន់​តែ​ខ្លាំង​ថែម​ទៀត ​នៅពេលខាងមុខ។

អ្នកអ្នកវិភាគ​នយោបាយ​លើក​ឡើង​ថា ការ​បង្កើត​របប​ថ្មី​របស់​លោក ហ៊ុន សែន កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី៦ កញ្ញា​នោះ គ្មានអ្វីផ្លាស់ប្ដូរឡើយ ហើយ​ក្បាល​ម៉ាស៊ីន​ដឹក​នាំ​រដ្ឋាភិបាល ​បាន​បង្កើន​សមាជិក​កាន់​តែ​ច្រើន ឬ​ហៅ​ថា រដ្ឋាភិបាល​ក្បាល​ធំ។

អ្នក​វិភាគ​នយោបាយ លោក បណ្ឌិត ឡៅ ម៉ុងហៃ មាន​ប្រសាសន៍​ថា របប​ថ្មី​អាណត្តិ​ទី៦ នេះ ពុំ​មាន​ការ​ផ្លាស់ប្ដូរ​អ្វី​ទេ គឺ​រដ្ឋមន្រ្តី​ឲ្យ​ដឹក​នាំ​តាម​ស្ថាប័ន​ក្រសួង​នីមួយៗ គឺ​នៅ​ដដែល៖ «របប​ហ្នឹង​ទៅ​ជា​របប​ផ្ដាច់ការ​ហើយ អត់​មាន​អី​ថា​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​គោរព​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ទៅ​កើត​ទេ»

សភា ​បាន​រៀបចំ​បោះ​ឆ្នោត​ជា​កញ្ចប់​ រៀបចំ​ប្រធាន អនុប្រធាន គណៈកម្មការ​ទាំង​នៃ​រដ្ឋសភា និង បោះ​ឆ្នោត​ជ្រើសរើស​ក្បាលម៉ាស៊ីនរដ្ឋាភិបាល ហាក់​ពុំ​មាន​ផ្លាស់ប្ដូរ​អ្វី​ពី​អាណត្តិទី៥ ឡើយ នេះ​បើ​យោង​តាម​លិខិត​បង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មីនេះ គ្រាន់​តែ មាន​បញ្ជីថ្មី មនុស្ស​ចាស់​ដដែល ពោល​គឺ រដ្ឋមន្រ្តី​ដឹក​នាំ​តាម​ស្ថាប័ន​ក្រសួង​នីមួយៗ ជា​មនុស្ស​ចាស់​ដដែល។ លើស​ពី​នេះ​ទៀត រដ្ឋាភិបាល ​នៅ​តែ​ជា​រដ្ឋាភិបាល​ក្បាល​ធំ​ដែល​មាន​ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​ជាង ៧៤០ នាក់ ក្នុង​នោះ មាន​ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី ១០ រូប ទេសរដ្ឋ​មន្រ្តី ១៧ រូប រដ្ឋមន្រ្តី ២៩ នាក់ រដ្ឋលេខាធិការ​ចំនួន ២៤១ នាក់ អនុរដ្ឋលេខាធិការ ៣៩១ នាក់ និង​ប្រធាន អនុប្រធាន​គណបក្ស​ដែល​មិន​ជាប់​ឆ្នោត​ចំនួន ១៥ គណបក្ស​ ស្មើ​ចំនួន ៣០ នាក់​មាន​ឋានៈ​ស្មើ​ទេសរដ្ឋមន្រ្តី និង​រដ្ឋមន្រ្តី​ផ្សេង​ទៀត។ បញ្ហា​នេះ អ្នក​វិភាគ​លើក​ឡើង​ថា របប​ថ្មី​នេះ​ នឹង​ពុំ​មាន​អ្វីកែ​ប្រែ​ទៅ​លើ​របៀប​ដឹក​នាំ​ឡើយ។

អ្នកជំនាញខាងវិទ្យាសាស្រ្តនយោបាយ លោក ឯម សុវណ្ណរា មានប្រសាសន៍ថា ការ​តំឡើង​តួនាទី ប្រធាន អនុប្រធាន​គណបក្ស​ជា​ទីប្រឹក្សា ដែល​មាន​ឋានៈ​ស្មើ​ទេស​រដ្ឋមន្រ្តី រដ្ឋមន្រ្តីនេះ គឺ​កាន់​តែ​ធ្វើ​ឲ្យ​របប​លោក ហ៊ុន សែន មាន​ក្បាល​កាន់​តែ​ធំ ហើយ​ចំណាយ​ថវិកា​ជាតិ​កាន់​តែ​ច្រើន ទៅ​លើ​ការ​ផ្ដល់​តួនាទី​ដែល​មិន​ចាំបាច់​ទាំង​នេះ ទៅ​ឲ្យ​គណបក្ស​ដែល​មិន​ជាប់​ឆ្នោត​នោះ។ លោក​បន្ថែម​ថា អ្វី​ដែល​ជា​បំណង​សំខាន់ ដែល​លោក ហ៊ុន សែន សម្រេច​ធ្វើ​ដូច្នេះ គឺ​ដើម្បី​ទាញ​ការ​ចាប់​អារម្មណ៍ និង​គាំទ្រ​ពី​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​ថា របប​ដឹក​នាំ​ដឹក​ថ្មី​មាន​ពហុ​សំឡេង និង​ដើម្បី​បិទ​មាត់​មេ​បក្ស​ទាំង​នោះ​កុំ​ឲ្យ​រិះគន់​ប្រព័ន្ធ​ដឹក​នាំ​របស់​លោក។ តែទោះជាយ៉ាងនេះក្ដី សហគមន៍​អន្តរជាតិ​នៅ​តែ​ដឹង​ថា របប​ថ្មី​នេះ ជា​របប​ដឹកនាំដោយឯកបក្សដដែល៖ «បូកនឹងរដ្ឋលេខាធិការ អនុរដ្ឋលេខាធិការទៀត វា​កាន់​តែ​ច្រើន បូក​នឹង​ប្រធាន អនុប្រធាន៣២នាក់ទៀត កាន់តែច្រើនទៀត ខណៈរដ្ឋមន្រ្តី ទេសរដ្ឋមន្រ្តី​ប្រាក់ខែ​គួរសម ហើយ​ទេសរដ្ឋមន្រ្តី រដ្ឋមន្រ្តី​ក៏​ប្រាក់ខែ​គួរសម​ដែរ ហើយ​នៅ​តែ​គ្មាន​តម្លៃ​ដែរ​ព្រោះ​អន្តរជាតិ​គេ​មិន​ទទួល​ស្គាល់​គណបក្ស​ទាំង១៦​នេះ​ទេ គឺ​នៅ​តែ​ទទួល​ស្គាល់​បក្ស​ប្រឆាំង ដូចជា​ជំហរ​របស់​ប្រទេស​ជប៉ុន​ក៏​គិត​ដូច​គ្នា​នេះ​ដែរ»

នៅ​ទន្ទឹម​នឹង​ការ​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី​នេះ លោក ហ៊ុន សែន បាន​បញ្ចេញ​កាយវិការ​ខឹង​សម្បារ មិន​ពេញ​ចិត្ត​ជាង​ធ្វើតុវេទិកា​កិត្តិយស​សម្រាប់​នាយករដ្ឋមន្រ្តី ដែល​លោក​បាន​ឈរ​ថ្លែង​សុន្ទរកថា ជា​លើក​ដំបូង​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋសភា ក្រោយ​ពី​អង្គ​សភា​បោះ​ឆ្នោត​ទុក​ចិត្ត​លើ​ការ​បង្កើត​ក្បាល​ម៉ាស៊ីន​ដឹកនាំ​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី កាលថ្ងៃទី៦កញ្ញានេះ។

ក្រោយពីបានថ្លែងសន្ទរកថា បានប្រមាណពី ៤ ទៅ ៥ នាទី លោក ហ៊ុន សែន មិន​ទុក​មុខ​ឲ្យ​ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​សភា​ ដែល​ជា​ស្ថាប័ន​នីតិបញ្ញត្តិ​កំពូល​ លោក ហេង សំរិន ដែល​មានវ័យចំណាស់ជាងលោក​ឡើយ។ លោក ហ៊ុន សែន បានប្រើសម្ដីមិន​សមរម្យ​ភ្លាមៗ សម្ដែង​ការ​មិន​ពេញ​ចិត្ត​ថា តុ​នេះ​ទាប​ពេក​លោក​ពិបាក​អាន​សុន្ទរកថា ហើយ​ស្ដី​បន្ទោស​ជាង​ធ្វើ​តុ​វេទិកា​កិត្តិយ​នេះ ទោះ​ជា​នៅ​ក្នុង​ពិធី​ផ្លូវ​ការ​នៃ​ថ្ងៃ​បង្កើត​របប​ថ្មី ដែល​សមាជិក​បក្ស និង​សមាជិក​សភា​របស់​លោក ​កំពុង​តែ​អង្គុយ​ត្រងត្រាប់​ស្ដាប់ និងអបរអរសាទរនោះក្តី។ លោក ហ៊ុន សែន បានផ្លាស់ប្ដូរតុវេទិកាកិត្តយសនេះភ្លាមៗ ដើម្បី​អានសុន្ទរកថា បន្តហើយស្ដីឲ្យជាងធ្វើតុនេះថា ជាមនុស្សអត់កំណើតជា​ដើម៖ «ខ្ញុំ​មុន​នឹង​បន្ត​គ្រាន់​តែ​ជំរាប​ជួន​ថា កាលពីអាណត្តិមុនគ្រាន់បើបន្ដិច ខ្ញុំ​គ្រាន់​បើបន្តិច តែបើបងងួងញិលមកវិញគឺឈរមិនកើតទេ គាត់ខ្ពស់ ខ្ញុំចង់និយាយជាធ្វើតុនេះ ធ្វើយូរៗកាន់តែឡប់ ធ្វើយូរបទពិសោធន៍យូរកាន់តែបើមិនកើត អាជាងនោះ​វា​អត់​កំណើត ខ្ញុំ​ដូរ​ទៅ​អា​នោះ​វិញ​បាន​អត់

លោក ហ៊ុន សែន នេះ​មិនមែន​ជា​លើក​ទី១ ទេ កន្លង​មក​លោក​តែងតែ​ព្រមាន និង​ជេរ​ស្ដី​ឲ្យ​ក្រុម​អ្នក​រិះគន់​លោក​ជា​ហូរហែ​មក ដូចជា ពាក្យ​អា​ល្ងង់​ទូ ឆ្កូត​លីលា និង​អាគុក​ជា​ដើម។

អគ្គលេខាធិការរដ្ឋសភា លោក ឡេង ប៉េងឡុង ឲ្យ​ដឹង​ថា ជាង​ធ្វើ​តុ​វេទិកា​កិត្តិយស​នេះ​ខុស​បច្ចេកទេស​ដោយ​មិន​បាន​វាស់វែង​កំពស់​លោក ហ៊ុន សែន ជា​មុន ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​តុ​វេទិកា​កិត្តិយស​នេះ ទាប​ជាង​កំពស់​លោក ហ៊ុន សែន ដែល​ពិបាក​ឈរ​អាន​សុន្ទករថា។ លោក​បញ្ជាក់​ថា អគ្គលេខាធិការដ្ឋាន​រដ្ឋសភា​នឹង​ផ្លាស់​ប្ដូរ​តុ​នេះ​ថ្មី​វិញ ក៏​ប៉ុន្តែ​លោក ឡេង ប៉េងឡុង មិនបាន​បញ្ជាក់​អំពី​តម្លៃ​ធ្វើ​តុ​នេះ ចំណាយ​ថវិកា​អស់​ប៉ុន្មាន​នោះ​ឡើយ៖ «អូ​ខ្ញុំ​មិន​ដឹង​ថា​អស់​ប៉ុន្មាន​ទេ ​គឺ​ខាង​ហិរញ្ញវត្ថុ​ជា​អ្នក​ធ្វើ ហើយ​យើង​នឹង​សហការ​ជាមួយ​ជាង​ខាង​ទីស្ដីការ​ដែល​ធ្វើ​ញឹកញាប់ និង​ធ្វើ​ថ្មី​វិញ តុ​នេះ​ទាប​ពេក​សម្ដេច​លោក​ឈរ​មិន​កើត​ទាប​ពេក»

អគ្គលេខាធិការដ្ឋាន​សភា ត្រូវ​បាន​បក្ស​ប្រឆាំង​ចោទ​កន្លង​មក​ថា មាន​បក្ស​និយម និង​ជា​ទីកន្លែង​ប្រព្រឹត្តិ​អំពើ​ពុក​រលួយ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ទៅ​លើ​ការ​ចំណាយ​ទិញ​សម្ភារៈ​ប្រើប្រាស់​នៅ​ក្នុង​សភា​នោះ។ គេ​នៅ​ចាំ​បាន​ថា អគ្គលេខាធិការដ្ឋាន​សភា បាន​ចំណាយ​លុយ​របស់​រដ្ឋភា​ចំនួន​ជាង ៣ម៉ឺន​ដុល្លារ លើ​ការ​សាងសង់​ដង​ទង់ជាតិ​ នៅ​ខាង​មុខ​អគារ​រដ្ឋសភា។

ចំពោះ​ការ​បញ្ចេញ​កាយវិការ លោក ហ៊ុន សែន ខឹង​សម្បារ​ជាង​ធ្វើ​តុ​កិត្តិយស​នាយករដ្ឋមន្រ្តី​នោះ អ្នក​វិភាគ​នយោបាយ បណ្ឌិត ឡៅ ម៉ុងហៃ មាន​ប្រសាសន៍​ថា លោក ហ៊ុន សែន កំពុងតែបង្ហាញ​ឥទ្ធិពល​របស់​លោក កាន់​តែ​ខ្លាំង​ថែម​ទៀត ក្នុង​ឋានៈ​លោក​ជា​នាយករដ្ឋមន្រ្តី​ដឹក​នាំ​អាណត្តិ​ថ្មី ដូចជា ករណី​លោក​ឈរ​អាន​សន្ទរកថា ក្នុង​រយៈ​ពេល​ខ្លី​នៅ​ក្នុង​ការ​បើក​សម័យ​ប្រជុំ​សភា​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី ដែល​ជា​ពិធី​ផ្លូវការ​នោះ គឺ​លោក​មិន​អាច​អត់ធ្មត់​ជា​ដើម៖ «គាត់​មាន​ប្រតិកម្ម​ខ្លាំង​ហ្នឹង មាន​ដល់​ប្រើ​ពាក្យ​អសុរស​មុខ​គេ​មុខ​ឯង ហើយ​ជា​កម្មវិធី​ផ្លូវការ​ណា គាត់​កាន់​តែ​ប្រើ​អំណាច​ផ្ដាច់ការ​ហើយ»

នៅ​ទន្ទឹម​នឹង​នេះ គណបក្ស សង្រ្គោះ​ជាតិ បាន​ចេញ​សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​មិន​ទទួល​ស្គាល់​សភា និង​រដ្ឋាភិបាល ដែល​បាន​កើត​ចេញ​ពី​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ក្លែងក្លាយ ដែលបានបង្កើតឡើងកាលពីថ្ងៃទី៥ និង​ថ្ងៃ​ទី៦ កញ្ញា​ទេ ព្រោះ​ថា សភា​ឯកបក្ស មិន​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​ពី​ឆន្ទៈ​របស់​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ឡើយ ហើយ​ក៏​ពុំ​អាច​ធ្វើ​ជា​តំណាង​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ទាំង​មូល​បាន​ដែរ ព្រោះ​ឆន្ទៈ​ខ្មែរ​ប្រមាណ​ពាក់​កណ្ដាល​ប្រទេស ត្រូវ​បាន​បិទ​មាត់ និង​មិន​អាច​បង្ហាញ​នៅ​ក្នុង​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ជ្រើស​តាំង​តំណាង​រាស្រ្ត​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី២៩ កក្កដា ឆ្នំា២០១៨។

សេចក្តី​ថ្លែងការណ៍​បន្ត​ថា រដ្ឋ​ឯកបក្ស ដែល​លោក ហ៊ុន សែន និង​គណបក្ស​ ប្រជាជន​កម្ពុជា បង្កើត​ឡើង​នៅ​ថ្ងៃ​ទី៥ កញ្ញា នឹង​នាំ​ឲ្យ​កម្ពុជា​ទទួល​រង​ទណ្ឌកកម្ម​ផ្សេងៗ ពី​សហគមន៍​អន្តរជាតិ ហើយ​ការ​បន្ត​ដឹក​នាំ​របៀប​នេះ​តទៅ​ទៀត នាំ​តែ​ការ​ឈឺ​ចាប់​ដល់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ។ គណបក្ស សង្រ្គោះ​ជាតិ អំពាវនាវ​ឲ្យ​មាន​ការ​លើក​យក​មាត្រា៥ នៃ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស ឆ្នាំ១៩៩១ ដែល​សហប្រធាន​នៃ​សន្និសីទ​ទីក្រុង​ប៉ារីស​ស្ដីពី​កម្ពុជា ត្រូវ​ការ​ពិភាក្សា​ជា​បន្ទាន់ ក្នុង​គោលបំណង​អនុម័ត​នូវ​វិធានការ​សមស្រប​ទាំង​ឡាយ ដើម្បី​ធានា​នូវ​ការ​គោរព ការ​ប្ដេជ្ញា​ចិត្ត​របស់​សហគមន៍​អន្តរជាតិ និង​ដើម្បី​នាំ​កម្ពុជា​មក​កាន់​គន្លង​ប្រជាធិបតេយ្យ​សេរី ពហុបក្ស​ឡើង​វិញ។

នៅ​ក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំ​សភា​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី៥ កញ្ញា តំណាង​អង្គទូត​ប្រទេស​មហាអំណាច​ចំនួន ៩ប្រទេស ដែល​និយម​ប្រជាធិបតេយ្យ មិន​បាន​ចូលរួម​ឡើយ ដែល​អ្នក​វិភាគ​លើក​ឡើង​ថា ជា​ការ​បង្ហាញ​ការ​មិន​គាំទ្រ​របប​ថ្មី​លោក ហ៊ុន សែន ហើយ​បញ្ហា​ចំពោះ​​មុខ គឺ​របប​ឯកបក្ស​ថ្មី​នេះ អាច​នឹង​រង​ការ​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​សេដ្ឋកិច្ច​ពី​សហរដ្ឋ​អាមេរិក សហភាព​អឺរ៉ុប និង​ពី​ប្រទេស​ប្រកាន់​ប្រជាធិបតេយ្យ​ផ្សេង​ទៀត៕

Capture.PNG

Posted in Nokor | Tagged , , , | Leave a comment

ជីវប្រវត្តិសង្ខេប អ៊ុំ សំអាន ពីក្មេងឃ្វាលក្របី ក្លាយជាអ្នកតំណាងរាស្រ្ត ជាអ្នកស្រាវជ្រាវផែនទីព្រំដែន ជាអ្នកទោសមនសិការ និង​អ្នកជាតិនិយម

Capture

នៅថ្ងៃទី២៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៨ សកម្មជនព្រំដែន និងជាតំណាងរាស្រ្តបក្សប្រឆាំង លោក អ៊ុំ សំអាន ត្រូវបានទទួលការលើកលែងទោសឲ្យមានសេរីភាពវិញហើយ ពីរបបលោក ហ៊ុន សែន ។ លោក សំអាន ទទួល​​រងការចោទប្រកាន់ និងជាប់ឃុំឃាំងយ៉ាងអយុត្តិធម៌ តាំពីថ្ងៃទី១១ ខែមេសា ២០១៦ មក។ ការ​ដោះលែង​នេះ បន្ទាប់ពីសម្ពាធធ្ងន់ធ្ងរពីអន្តរជាតិខាងលោកសេរី ជាពិសេសគឺ អាមេរិក និងសហភាព​អឺរ៉ុប។


(អត្ថបទដោយ ម៉ែន ណាត)៖
តំណាងរាស្រ្តខេត្តសៀមរាប មកពីគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ លោក អ៊ុំ សំអាន បានចំណាយពេលច្រើនឆ្នាំ ក្នុងជីវិតរបស់លោក ក្នុងការតស៊ូប្រឆាំងនឹង វៀតណាម លើបញ្ហាព្រំដែន ចាប់តាំងពីលោកនៅជាយុវជន បើទោះបីពេលនោះ ស្ថានភាពនយោបាយនៅកម្ពុជា ស្ថិតក្នុងភាពគ្រោះថ្នាក់ក៏ដោយ។

កើតនៅឆ្នាំ១៩៧៣ នៅរាជធានីភ្នំពេញ ក្នុងគ្រួសារមួយដែលមានឪពុកជាប៉េអឹម កាលពីសម័យលន់នល់ លោក អ៊ុំ សំអាន បានធំធាត់នៅឃុំដើមពោធិ ឃុំចំប៉ី ស្រុកអង្គរជ័យ ខេត្តកំពត។ ពេលនៅកុមារភាព ជាក្មេងឃ្វាលក្របីម្នាក់ កំពុងសិក្សាថ្នាក់បឋមសិក្សា លោក អ៊ុំ សំអាន មានសេចក្តីប្រាថ្នា ចង់ក្លាយជាតំណាងរាស្រ្តមួយរូប នៅពេលអនាគត។ លោកបញ្ចាក់ថា «កាលនៅក្មេងៗហ្នឹង មានអារម្មណ៍មួយថា ត្រូវខំរៀន… ថ្ងៃក្រោយចង់ធ្វើការងារធំដុំនឹងគេ ចង់ធ្វើជាតំណាងរាស្រ្ត ស្រមៃថាអ៊ីចឹង។ ដល់ហើយក្មេងៗ គេសើចចំអកថា យី! អ្នកឃ្វាលក្របីអ៊ីចឹង មកចង់ធ្វើតំណាងរាស្រ្ត អ៊ីចឹងទៅធ្វើក្មេងៗឯទៀត គេពេបជ្រាយ។ ខ្ញុំដូចថា មានឧត្តមគតិតាំងពីក្មេងមក ចង់បម្រើជាតិ ស្រឡាញ់ស្រុកទេស…»។

លោក អ៊ុំ សំអាន ជាសិស្សពូកែមួយរូប ដែលតែងតែទទួលចំណាត់ថ្នាក់លេខ១ តាំងនៅថ្នាក់បឋមសិក្សា ថ្នាក់អនុវិទ្យាល័យ និងវិទ្យាល័យ។ ក្រោយពីបានបញ្ចប់ថ្នាក់បាក់ឌុប ឆ្នាំ១៩៩៣ លោកបានចាកចេញពីខេត្តកំពត មករាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីបន្តបរិញ្ញាប័ត្រផ្នែក សង្គមវិជ្ជា (ជំនាន់ទី២ ឆ្នាំសិក្សា ១៩៩៥​-​១៩៩៩)​ នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ២ ជានិស្សិតទទួលបានអាហាររូបករណ៍ របស់អ៊ីតាលី ឲ្យសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យ។ លោក អ៊ុំ សំអាន នៅតែជានិស្សិតពូកែ ហើយលោកត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ថា ចេះនិយាយភាសាអង់គ្លេសបានល្អ។ ប៉ុន្តែលោកក៏ល្បីឈ្មោះ ចេញធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងនឹង វៀតណាម ពេលដែលថ្នាក់ដឹកនាំ វៀតណាម មកបំពេញទស្សនកិច្ចនៅកម្ពុជា។ លោកនិយាយថា សាកលវិទ្យាល័យ មិនពេញចិត្តនឹងការចេញមុខតវ៉ារបស់លោក តែមិនអាចហាមឃាត់លោកបានទេ ពីព្រោះលោកជានិស្សិតពូកែ និងជាទីពម្នាក់របស់អ្នកដទៃ នៅក្នុងសាលា។

ពេលសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យ លោក អ៊ុំ សំអាន បានស្នាក់អាស្រ័យនៅ វត្តនាគវ័យ {នៅជាមួយលោក ម៉ែន ណាត ក្នុងក្រុមអ្នកជាតិនិយមដូចគ្នា} ដែលជាកន្លែងលោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន ធ្លាប់ស្នាក់នៅផងដែរ។ លោកនិយាយបណ្តើរសើចបណ្តើរថា «… ក្មេងវត្តនាគវ័នដូចគ្នា ហេតុម៉េចបានប្រឆាំងគ្នា? នោះមកពីមានទស្សនៈផ្សេងគ្នា។ លោក ហ៊ុន សែន គាត់បម្រើឲ្យ យួន ហើយខ្ញុំប្រឆាំង យួន ដូច្នេះវាអាចផ្ទុយគ្នា»។

និយាយពីចំណង់ចំណូលចិត្តផែ្នកនយោបាយវិញ លោក អ៊ុំ សំអាន និយាយថា លោកធ្លាប់ស្រឡាញ់ និងពេញចិត្តលោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន ហើយលោកបានចុះឈ្មោះបោះឆ្នោតឲ្យលោក ហ៊ុន សែន កាលពីឆ្នាំ១៩៩៣ កាលលោករៀននៅវិទ្យាល័យ។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការស្រឡាញ់ និងពេញចិត្តលោក ហ៊ុន សែន នោះបានផ្លាស់ប្តូរទៅវិញ នៅពេលលោក អ៊ុំ សំអាន យល់ថាកម្ពុជា ជួបប្រទះនូវបញ្ហាជាច្រើនដូចជា ពលរដ្ឋគ្មានការងារធ្វើ បញ្ហាព្រំដែនជាមួយប្រទេសជិតខាង និង បញ្ហាកម្មករប្រាក់ខែតិច ជាដើម។ លោកនិយាយថា «ទៅនៅវត្តនាគវ័ន ជាបណ្តុំនិស្សិតប្រឆាំងលោក ហ៊ុន សែន។ ដល់អ៊ីចឹង យើងមានគំនិតប្រឆាំង លោក ហ៊ុន​ សែន»។

លោក អ៊ុំ សំអាន បានចាប់ផ្តើមងាកមកគាំទ្រលោក សម រង្ស៊ី ពេលលោកបានចូលជាសមាជិក ចលនានិស្សិតដើម្បីលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ដែលជាចលនាបង្កើតឡើងដោយ យុវជនបក្សសមង្ស៊ី និង ហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច។ លោក យល់ថាលោក សម រង្ស៊ី មានឧត្តមគតិ ការពារព្រំដែនដូចរូបលោក។ ចាប់តាំងពីពលេនោះមក លោកបានចេញធ្វើបាតុកម្ម ប្រឆាំងលទ្ធផលបោះឆ្នោត ឆ្នាំ១៩៩៨ ។ កាលនោះ មនុស្សមួយចំនួន បានស្លាប់ដោយសារការតវ៉ា (បាតុករ ៣២ ស្លាប់ ហើយជាង ១០០ នាក់ របួស និងបាត់ខ្លួន តាមឯកសារលោក ម៉ែន ណាត)។ លោក ថ្លែងថា «កាលនោះពួកខ្ញុំ ធ្វើកាតគាំទ្រគណបក្ស សម រង្ស៊ី ហើយការបោះឆ្នោត មានភាពមិនប្រក្រតីច្រើន មានការលួចបន្លំសន្លឹកឆ្នោត (បក្សកាន់អំណាចរបស់លោក ហ៊ុន សែន) អ៊ីចឹងពួកខ្ញុំ ក៏មកចូលរួមបាតុកម្មហ្នឹង»។

លោក អ៊ុំ សំអាន បានចាប់ផ្តើមតវ៉ាលើ បញ្ហាព្រំដែន ឆ្នាំ២០០១ នៅេលដែលលោក ត្រូវបានជ្រើសរើសជាប្រធាន ចលនានិស្សិតដើម្បីលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ក្រោយពីបានធ្វើជា អគ្គលេខាធិការ និង អនុប្រធាន ជាច្រើនឆ្នាំ។ លោក បានសរសេរលិខិត និងរបាយការណ៍ជាច្រើន ទៅព្រះមហាក្សត្រ នរោត្តម សីហនុ ពីបញ្ហាព្រំដែន ជាមួយប្រទេសវៀតណាម ដែលចាប់ពីពេលនោះមក លោក ហ៊ុន សែន បាស្គាល់ឈ្មោះលោក តាមរយៈលិខិតរបស់ព្រះមហាក្សត្រេ ផ្ញើទៅលោក ហ៊ុន សែន ស្តីពីការព្រួយបារម្ភរបស់យុវជន រឿងព្រំដែន ជាមួយប្រទេសវៀតណាម។

លោក អ៊ុំ សំអាន បានរំលឹកគ្រាមួយ ឆ្នាំ២០០១ ដែលលោក ដឹកនាំក្រុមនិស្សិតចូលគាល់ព្រះមហាក្សត្រ នរោត្តម ស៊ីហនុ ដែលមានវត្តមានលោក វ៉ា គឹមហុង ប្រធានគណៈកម្មាធិការព្រំដែនរដ្ឋាភិបាលផងដែរ។ លោក អ៊ុំ សំអាន ថាកាលនោះលោក វ៉ា គឹមហុង បាននិយាយថា «អារសាច់ជូនខ្លា ទើបនៅស្រុកបាន»។ លោកបន្តថា លោក វ៉ា គឹមហុង យកផែនទីព្រំដែនកម្ពុជា-វៀតណាម «ផែនទីក្លែងក្លាយ» ទៅថ្វាយព្រះមហាក្សត្រ ហើយកុហកថា «ជាផែនទីតម្កល់នៅអង្គការសហប្រជាជាតិ»។ ប៉ុន្តែព្រះមហាក្សត្រតបវិញថា «វ៉ា គឹមហុង យកផែនទីមកពីណា មកថ្វាយខ្ញុំ។ ខ្ញុំជាអ្នកយកផែនទី ទៅតម្កល់នៅអង្គការសហប្រជាជាតិ ដោយផ្ទាល់ដៃ រឿងអីខ្ញុំមិនស្គាល់ ផែនទីរបស់ខ្ញុំ…»។

ឆ្នាំ២០០៣ លោក អ៊ុំ សំអាន បានលាឈប់ពីប្រធាន ចលនានិស្សិតដើម្បីលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ទៅឈរឈ្មោះជាបេក្ខជនតំណាងរាស្រ្ត លេខរៀងទី៤ ខេត្តសៀមរាម នៃគណបក្សសម រង្ស៊ី ប៉ុន្តែមិនបានជាប់ឆ្នោតទេ។  នៅឆ្នាំ២០០៤ លោក អ៊ុំ សំអាន បានទៅរស់នៅសហរដ្ឋអាមេរិក រហូតដល់ឆ្នាំ២០១៣ ទើបលោកវិលមកឈរឈ្មោះ ជាបេក្ខជនតំណាងរាស្រ្តជាថ្មី ខេត្តសៀមរាបដដែល ក្នុងគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ក្រោយពេល គណបក្សសិទ្ធិមនុស្សរបស់លោក កឹម សុខា បានរួមបញ្ចូលគ្នាជាមួយ គណបក្ស សម រង្ស៊ី នៅឆ្នាំ២០១២ រួចមក។ លោកនេះ លោកបានជាប់ឆ្នោតជា តំណាងរាស្រ្ត ជាស្ថាពរ។

ក្នុងនាមជាអ្នកតំណាងរាស្រ្ត លោក អ៊ុំ សំអាន បានបន្តឧត្តមគតិរបស់លោក តាំងពីលោកនៅជានិស្សិត ក្នុងដោះស្រាយទំនាស់ព្រំដែន រវាងកម្ពុជា និង វៀតណាម ជាបន្ត។ លោកបានដឹកនាំនិស្សិត ព្រះសង្ឃ និងសកម្មជនគណបក្សប្រឆាំងផង ចុះទៅពិនិត្យបញ្ហាព្រំដែន និងការបោះបង្គោលព្រំដែនថ្មី ជាហូរហែរ នីឆ្នាំ២០១៥។ ជាមួយគ្នានេះ លោកបានទៅស្រាវជ្រាវផែនទីព្រំដែនខ្មែរ នៅអង្គការសហប្រជាជាតិ រដ្ឋសភាអាមេរិក និង នៅទីក្រុងប៉ារីស ប្រទេសបារាំងផងដែរ។

សកម្មការងាររបស់លោក អ៊ុំ សំអាន បានរកឃើញថា រដ្ឋាភិបាល ហ៊ុន សែន មិនមែនជាអ្នករដ្ឋាភិបាល ដែលការពារផលប្រជយោជន៍ជាតិ និង បូរណភាពទឹកដីពិតប្រាកដទេ។ រដ្ឋាភិបាល ហ៊ុន សែន ប្រើប្រាស់ផែនទីព្រំដែន ដែលបានបោះពុម្ពឡើងវិញ ដោយប្រទេសវៀតណាម ដែលជាផែនទីអមសន្ធិសញ្ញាព្រំដែនខុសច្បាប់ ឆ្នាំ១៩៨៥។ ហើយសន្ធិសញ្ញានេះ ត្រូវបានយកមកផ្តល់សច្ចាប័នជាថ្មី ដាក់ថា «សន្ធសញ្ញាព្រំដែនបំពេញបន្ថែម ឆ្នាំ២០០៥» ដែលមានរឿងចម្រូងចម្រាសធ្ងន់ធ្ងរ រហូតដល់លោក ហ៊ុន សែន គំរាមផ្លាស់ប្តូររបបដឹកនាំប្រទេសទៀតផង។

លោក អ៊ុំ សំអាន ត្រូវបានចាប់ខ្លួនទាំងនៅមាន អភ័យឯកសិទ្ធិតំណាងរាស្រ្ត នៅថ្ងៃទី ១១ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៦ នៅខេត្តសៀមរាប ក្រោយពេលប៉ុន្មានម៉ោង បន្ទាប់ពីលោក វិលត្រឡប់ពីសហរដ្ឋអាមេរិក។ មតិជាតិ និងអន្តរជាតិ បានធ្វើការថ្កោលទោសចំពោះការចាប់ខ្លួននេះថា ជាការរំលោករដ្ឋធម្មនុញ្ញ មាត្រា៨០ និងច្បាប់។ លោក ត្រូវបានតុលាការ កាត់ទោសឲ្យជាប់គុណ ២ឆ្នាំ ៦ខែ និងបង់ពិន័យជាទឹកប្រាក់ ៤ លានរៀល កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៦។

មកទល់ថ្ងៃទី ២៥ ខែសីហា ២០១៨ លោក អ៊ុំ សំអាន ទើបត្រូវបានព្រះមហាក្សត្រ នរោត្តម សីហមុនី ប្រោសប្រទានលើកលែងទោស ឲ្យមានសេរីភាពឡើងវិញ តាមសំណើរប់លោក ហ៊ុន សែន បន្ទាប់ពីមានគំនាបធ្ងន់ធ្ងរពីអន្តរជាតិខាងលោកសេរី ជាពិសេសគឺ អាមេរិក និងសហភាពអឺរ៉ុប។ ជាមួយគ្មាននេះ អ្នកទោសនយោបាយជាច្រើនរូបទៀត ក៏ត្រូវបានដោះលែងជាបន្តបន្ទាប់ដែរ។

ឯកសារពិគ្រោះ៖ (វីដេអូ VOD, វិទ្យុអាស៊ីសេរី RFA Khmer, វិទ្យុ VOA Khmer, កាសែត ថ្មីៗ)។

40049751_247432629244863_8650731932839051264_nមានវីដេអូខ្លះៗអំពីការងារលោក អ៊ុំ សំអាន

Posted in Nokor | Tagged , , , , | Leave a comment

មហាក្សត្រ នរោត្តម សីហមុនី ចាត់តាំងលោក ហ៊ុន សែន បន្តជានាយករដ្ឋមន្រ្តី យ៉ាងប្រញាប់ប្រញាល់ ជារឿង​រំលោភ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ

កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែសីហា ឆ្នាំ​២០១៨ គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) ប្រកាសលទ្ធផល​នៃ​ការបោះឆ្នោតជាផ្លូវការ ថា គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា របស់លោក ហ៊ុន សែន ឈ្នះការបោះឆ្នោត ១២៥ អាសនៈ លើ ១២៥ នៃអាសនៈរដ្ឋសភាទាំងអស់ ស្របពេលដែលគណបក្សប្រឆាំង CNRP និងក្រុមប្រទេសលោកសេរី បានហៅការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជា ជាការបោះឆ្នោតក្លែងក្លាយ និងគួរឲ្យអាមាស ដែលជាការសម្លាប់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ។

ព្រះមហាក្សត្រ នរោត្តម សីហមុនី តែតាំងលោក ហ៊ុន សែន បន្តជានាយករដ្ឋមន្រ្តី មុនពេលរដ្ឋសភា ចូលប្រជុំដំបូង និងមុនពេលសមាជិកសភាថ្មី ចូលស្បថសច្ចាប្រនិធាន។ នោះលោក ហ៊ុន សែន មិនត្រឹមតែ​យក​ស្ថាប័នព្រះមហាក្សត្រ ទៅលេងសើចប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងរំលោភរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងច្បាប់បទដ្ឋាននានាតាមអំពើចិត្ត។ (អត្ថបទបន្ថែមដោយ ម៉ែន ណាត)


HunSen

ព្រះមហាក្សត្រ​ត្រាស់​បង្គាប់​តែងតាំង​លោក ហ៊ុន សែន ឲ្យ​បន្ត​កាន់​អំណាច

(ដោយវិទ្យុអាស៊ីសេរី  RFA Khmer/ 17-8-2018)

ព្រះមហាក្សត្រ​ចេញ​ព្រះរាជក្រឹត្យ​ចាត់តាំង លោក ហ៊ុន សែន ឲ្យ​ដឹកនាំ​សមាសភាព​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​ថ្មី នៃ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ តាម​សំណើ​របស់​ព្រឹទ្ធិ​សមាជិក​រដ្ឋសភា លោក ហេង សំរិន និង​សំណើ​របស់​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា។ អ្នកនាំពាក្យ​បក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ថា បើទោះជា​មិនទាន់​បង្កើត​រដ្ឋសភា​អាណត្តិ​ទី​៦ ក៏​គណបក្ស​កាន់អំណាច​មាន​លទ្ធភាព ស្នើ​ព្រះមហាក្សត្រ តាម​ផ្លូវ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​បន្ថែម​បាន​ដែរ។ ប៉ុន្តែ សំណើ​របស់​បក្ស​កាន់អំណាច និង​សំណើ​របស់​លោក ហេង សំរិន ដែល​សុំ​ចាត់តាំង​នាយករដ្ឋមន្ត្រី មុន​បង្កើត​រដ្ឋសភា​បែបនេះ មិន​ស្របតាម​មាត្រា​១១៩​ថ្មី នៃ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ឡើយ។

អ្នកនាំពាក្យ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា លោក សុខ ឥសាន្ដ អះអាង​ថា ការ​ចេញ​ព្រះរាជក្រឹត្យ​របស់​ព្រះមហាក្សត្រ គឺ​ជា​រឿង​ត្រឹមត្រូវ ព្រោះ​គណបក្ស​កាន់អំណាច បាន​ប្រើប្រាស់​មាត្រា​៤ នៃ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​បន្ថែម សំដៅ​ធានា​នូវ​ដំណើរការ​ជា​ប្រក្រតី​នៃ​ស្ថាប័ន​ជាតិ ដើម្បី​ទៅ​ព្រះមហាក្សត្រ ឲ្យ​ចាត់​តាំង​លោក ហ៊ុន សែន ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី។ «»

ព្រះមហាក្សត្រ ព្រះបាទ សម្ដេច​ព្រះ បរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៧ សីហា បាន​ចេញ​ព្រះរាជក្រឹត្យ ត្រាស់បង្គាប់​ចាត់តាំង លោក ហ៊ុន សែន ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី។ ព្រះរាជក្រឹត្យ​នេះ គឺ ធ្វើឡើង​ភ្លាមៗ បន្ទាប់ពី​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា បាន​ដាក់​សំណើ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៧ សីហា ដែរ ដើម្បី​ស្នើសុំ​ចាត់តាំង​នាយករដ្ឋមន្ត្រី សម្រាប់​នីតិកាល​ទី​៦ និង​តាម​សំណើ​របស់​សមាជិក​រដ្ឋសភា​ចាស់​ជាងគេ គឺ​លោក ហេង សំរិន។

ឆ្លើយ​តប​នឹង​ការ​តែងតាំង​នេះ លោក ហ៊ុន សែន ទូល​ព្រះមហាក្សត្រ​ថា លោក​នឹង​រៀបចំ​សមាសភាព​របប​ថ្មី​បញ្ជូន​ទៅ​ព្រឹទ្ធសមាជិក​រដ្ឋសភា នីតិកាល​ទី​០៦ ដើម្បី​សុំ​ការ​ផ្តល់​សេចក្តី​ទុកចិត្ត ពី​សមាជិក សមាជិកា​នៃ​រដ្ឋសភា ដែល​នឹង​ប្រជុំ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី៦ ខែ​កញ្ញា ឆ្នាំ​២០១៨ ខាងមុខនេះ។ ក្នុង​លិខិត​តប​ថ្វាយ​ព្រះមហាក្សត្រ លោក ហ៊ុន សែន សន្យា​ថា លោក​នឹង​ខិតខំ​ឲ្យ​អស់​ពី​កម្លាំង​កាយ​ចិត្ត និង​ស្មារតី ដើម្បី​បម្រើ​ជាតិ មាតុភូមិ​កម្ពុជា។

សំណើ​របស់​បក្ស​កាន់អំណាច និង​សំណើ​របស់លោក ហេង សំរិន ដែល​សុំ​ចាត់តាំង​នាយករដ្ឋមន្ត្រី មុន​បង្កើត​រដ្ឋសភា​បែបនេះ មិន​ស្របតាម​មាត្រា​១១៨​ ថ្មី នៃ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ទេ។ វាក្យ​ខណ្ឌ​ទី​២ នៃ​មាត្រា​១១៨​ថ្មី ចែងថា តាម​សេចក្ដីស្នើ​ពី​ប្រធាន ដោយ​មាន​មតិ​ឯកភាព​ពី​អនុប្រធាន​ទាំងពីរ​នៃ​រដ្ឋសភា ព្រះមហាក្សត្រ​ទ្រង់​ចាត់តាំង​វរជន​មួយ​រូប ក្នុងចំណោម​តំណាងរាស្ត្រ​នៃ​គណបក្ស​ដែល​ឈ្នះ​ឆ្នោត​ឱ្យ​បង្កើត​រាជរដ្ឋាភិបាល។

ប៉ុន្ដែ ការ​បង្កើត​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​ថ្មី នៃ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​លើក​នេះ គណបក្ស​កាន់អំណាច​នៅ​តែ​ប្រើប្រាស់​តាម​មាត្រា​៤ នៃ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​បន្ថែម សំដៅ​ធានា​នូវ​ដំណើរការ​ប្រក្រតី​នៃ​ស្ថាប័ន​ជាតិ ដែល​ត្រូវ​បាន​អនុម័ត​កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​០៨ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​២០០៤ ដែល​ជា​ច្បាប់​ដ៏​ចម្រូងចម្រាស ចុះ​ហត្ថលេខា ដោយ​ប្រធាន​រដ្ឋ​ស្ដីទី លោក ញឹក ប៊ុនឆៃ។

មាត្រា​៤ នៃ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​បន្ថែម ចែងថា តាម​សេចក្ដីស្នើ​ពី​គណបក្ស​នយោបាយ ដែល​មាន​អាសនៈ​ច្រើន​ជាងគេ​ក្នុង​រដ្ឋសភា តាមរយៈ​ព្រឹទ្ធិ​សមាជិក​រដ្ឋសភា ព្រះមហាក្សត្រ​ទ្រង់​ចាត់តាំង​វរជន​មួយ​រូប ក្នុង​ចំណោម​តំណាងរាស្ត្រ នៃ​គណបក្ស​នយោបាយ​ឈ្នះ​ឆ្នោត ឲ្យ​បង្កើត​រាជរដ្ឋាភិបាល។

រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​បន្ថែម​នេះ ត្រូវ​បាន​អ្នកវិភាគ​យល់ថា ជា​ច្បាប់​ដ៏​ចម្រូងចម្រាស ដែល​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា បង្កើត​ឡើង ក្រោយ​ជាប់​គាំង​នយោបាយ នៅ​ឆ្នាំ​២០០៣ និង​ដោយសារ​ភាព​មិន​ទុកចិត្ត​គ្នា នៅ​ក្នុង​ជួរ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ដែល​កាលណោះ មាន លោក ជា ស៊ីម ជា​ប្រធាន​គណបក្ស។

លោក​មេធាវី ផែង ហេង រំលឹក​ថា កាល​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​បន្ថែម អនុម័ត​រួច ក្នុង​រាជ​ព្រះបាទ នរោត្តម សីហនុ សមាជិក​រដ្ឋសភា ធ្លាប់​ប្រើប្រាស់​វិធីសាស្ត្រ​បែប​នេះ ម្ដង​ហើយ។ «»

កាលណោះ សមាសភាព​សមាជិក​រដ្ឋសភា មាន​៣​គណបក្ស គឺ មក​ពី​កូតា បក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា បក្ស​សម រង្ស៊ី និង​បក្ស​ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច។ អ្នកវិភាគ​ថា កាលណោះ ដោយសារ​មាន​ភាព​ជាប់​គាំង​នយោបាយ នៅ​ឆ្នាំ​២០០៣ គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ត្រូវ​ធ្វើ​ជា​រដ្ឋាភិបាល​ចាំផ្ទះ​ជាង​មួយ​ឆ្នាំ ទើប​បង្កើត​ច្បាប់​ចម្រូងចម្រាស​នេះ​ឡើង កាលពី​ឆ្នាំ​២០០៤ ហើយ​ដោយ​សារ ការ​មិន​ទុក​ចិត្ត​គ្នា ក្នុង​ជួរ​បក្ស​កាន់អំណាច និង​ភាព​មិន​ទុកចិត្ត​គ្នា ក្នុង​ការ​សន្យា​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាលចម្រុះ រវាង​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា និង​គណបក្ស​ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច ទើប​មានការ​បង្កើត​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​នេះ​ឡើង៕39303874_224177691587881_86793154384101376_n

Posted in Nokor | Tagged , , , , | Leave a comment

ការ​ស្រាវជ្រាវ​​៖ លទ្ធផល​​បោះឆ្នោត​​​នៅ​កម្ពុជា ​​បង្ក​ហានិភ័យ​​​ខាងជំនួយ​​ហិរញ្ញវត្ថុ ពីអន្តរជាតិ

HS

អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ខាង​ហិរញ្ញវត្ថុ​ ថា​លទ្ធផល​ពីការ​បោះឆ្នោត​ ​ថ្ងៃទី​ ២៩ ​កក្កដា ២០១៨ ​បាន​នាំមក​ឲ្យកម្ពុជា ​នូវ​ហានិភ័យ​នៃ​ការ​បាត់​បង់​ការទ្រទ្រង់​ខាង​ហិរញ្ញវត្ថុ​ ពី​អន្តជាតិ​ ​ជា​ពិសេស​ពី​​បស្ចិមប្រទេទេស​។


ហ៊ុល រស្មី / 

ការបោះឆ្នោត​ជាតិនៅ​កម្ពុជា ​កាលពីថ្ងៃ​អាទិត្យ​ ​ទី​២៩ ខែកក្កដា​ ឆ្នាំ​២០១៨ ​កន្លងទៅ​ ​បាន​ស្ថិត​ក្នុង​ការ​តាមដាន​របស់​ អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ខាង​ហិរញ្ញវត្ថុ​ ដែល​បាន​រក​ឃើញ​ថា ​លទ្ធផល​ពីការ​បោះឆ្នោត​នេះ​ ​បាន​នាំមក​ឲ្យកម្ពុជា ​នូវ​ហានិភ័យ​នៃការ​បាត់​បង់​ការទ្រទ្រង់​ខាង​ហិរញ្ញវត្ថុ​ ពី​អន្តជាតិ​ ​ជា​ពិសេស​ពី​ប្រទេស​នៅ​បស្ចិម​លោក។​ ​នេះបើ​យោងតាម​សេចក្តី​រាយការណ៍​ របស់​កាសែត​ផ្សាយ​ជា​ភាសា​អង់គ្លេស​ ​Financial Times​ ​ដែល​មានមូលដ្ឋាន​នៅ ចក្រភព​អង់គ្លេស។​

លទ្ធផលបឋម​នៃកា​របោះឆ្នោតជាតិ​ លើក​៦​ នៅកម្ពុជា​ បាន​បង្ហាញ​ថា​ គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ របស់​លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី​ ហ៊ុន សែន​ ទំនង​ជាអាច​គ្រប់​គ្រងបានទាំងស្រុង​រដ្ឋសភាជាតិ {អាសនៈ ១២៥ លើ ១២៥} ដែល​នឹង​ធ្វើ​ការ​បោះឆ្នោត ​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មីមួយ នាពេល​ខាងមុខនេះ។

​កាសែត Financial Times​ ​ដែលធ្វើ​សេចក្តី​រាយការណ៍​ដោយផ្អែកលើ​ការស្រាវជ្រាវ​របស់​ ក្រុម​ហ៊ុន​វាយតម្លៃ​ស្ថានភាព​ទីផ្សារ​ ​និង​សេចក្តី​វិភាគ​ខាង​ហិរញ្ញវត្ថុ​ ឈ្មោះ​ថា​ Moody ​បានឲ្យ​ដឹង​ថា​ ការ​បោះឆ្នោត​លើក​ចុង​ក្រោយ​បំផុត​របស់​កម្ពុជា​នេះ​ ត្រូវបានរិះគន់​យ៉ាង​ចាស់​ដៃ​ ពីរដ្ឋាភិបាល​នា​នា​ និង​អ្នក​តស៊ូមតិ​ខាង​ប្រជាធិបតេយ្យ ។ ហើយ​ក្រុមហ៊ុន​ ​Moody​ ​បាន​ព្រមាន​ថា​ ​ការណ៍​នេះ​បាន​បង្ក​ឲ្យមាន​ហានិភ័យ​ ដែល​អន្តរជាតិ​អាច​ដក​ការ​គំាទ្រ​ របស់​ពួកគេ​ ខាង​ជំនួយ​ខាងហិរញ្ញប្បទាន។

ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជា្រវ​របស់​ក្រុមហ៊ុន​ ​Moody ត្រូវ​បានដក​ស្រង់​សំដីថា​ ​ប្រសិន​បើ​ម្ចាស់​ជំនួយ​អន្តរ​ជាតិ​ទាំងនោះ​ បានដក​ការ​ជួយ​ជាជំនួយ​ ឬ​ក៏ដាក់​ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ច​ ការណ៍នេះ​នឹង​បង្ក​ការ​លំបាក​នៃការ​ផ្តល់​ហិរញ្ញប្បទាន​សម្រាប់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ និង​តុល្យភាព​នៃ​ការចំណាយ និង​ធ្វើ​ឲ្យមាន​ការបារម្ភ ​ទៅលើ​កំណើន​ផលិតផល​ក្នុងស្រុក​។ ពួក​អ្នកវិភាគ ​បាន​បញ្ជាក់​ទៀត​ថា​ ការវិវត្តន៍​បែបនេះ​ នឹង​បង្កផល​ប៉ះពាល់​ជាលក្ខណៈ​អវិជ្ជមាន ​លើបំណុល​ប្រទេស​កម្ពុជា។

ពួកអ្នក​វិភាគ​នៃ​ក្រុម​ហ៊ុន Moody ត្រូវបាន​ស្រង់​សំដី​ថា៖​ «លំហូរនៃជំនួយ​ និងវិនិយោគ​ទុន​បរទេស​ដោយ​​ផ្ទាល់​ បាន​ជួយ​ផ្តល់លុយ​ដល់​ឱនភាពធំធេង ​នៃ​គណនី​បច្ចុប្បន្ន និង​បាន​បង្កើន​នូវការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ទុន​បម្រុង​បរទេស​ ដែលបាន​ឡើងដល់​ ១២,២៥ ​ពាន់​លាន​ដុល្លារ ​ក្នុងខែមិថុនា​ ឆ្នាំ ​២០១៨ (ឬ​ប្រមាណជា ​៥៥ ​ភាគរយនៃ​ ផលិតផលក្នុង​ស្រុក​សរុប​ ឆ្នាំ ​២០១៧)​ ជា​កម្រិត​កំពូល​ដែល​មិនធ្លាប់​មានពីមុនមក»។​

ពួក​អ្នកវិភាគ​បាន​និយាយ​បន្ថែមថា៖​ «កំណើន​ខ្លាំងក្លា​នៅក្នុង​ ការ​នាំចេញ​សម្លៀកបំពាក់​ និង​ស្បែក​ជើង​ ដែលស្មើនឹង​ប្រមាណ ​៧៣ ​ភាគរយ​ នៃ​គ្រប់មុខ​ទំនិញ​នាំចេញ​ទាំងអស់​ និង​ស្មើនឹង ​៣៦ ​ភាគរយ ​នៃ​ផលិតផល​ក្នុងស្រុក​សរុបក្នុង ឆ្នាំ ​២០១៦​ ត្រូវបាន​ជ្រែងទប់​ដោយ​ការអនុគ្រោះ​ពន្ធ​ ទៅសហរដ្ឋ​អាមេរិក​ និង​សហភាព​អឺរ៉ុប»។​

ទោះជា​មាន​ការព្រមាន​យ៉ាងនេះ​ក៏​ដោយចុះ​ លោក​ ផៃ ស៊ីផាន​ ​អ្នកនាំពាក្យ​រដ្ឋាភិបាល​ថ្លែងថា​ ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​ បាន​បង្ហាញ​ឆន្ទៈ​ចួលរួម​ការបោះឆ្នោត​ដ៏ត្រឹមត្រូវមួយ​ ហើយ​អ្វីដែលពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​ បានសម្រេច​គឺក្នុង​នាមការពារ​អធិបតេយ្យភាព​ប្រទេស​របស់​ខ្លួន។

«​ការ​បោះឆ្នោត​ហ្នឹង​ ជាសេចក្តី​សម្រេច​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​។ ការសម្រេច​ហ្នឹង ជាការ​សម្រេច​របស់​ ដើម្បី​ផលប្រយោជន៍​ខ្មែរ​ ដែល​ជា​អធិបតីភាព​របស់​ខ្លួន​ ក្នុង​កិច្ច​ធានា​ជោគ​វាសនា​ ការសម្រេច​ចិត្ត​ពីជោគ​វាសនា​របស់​ផង​ខ្លួន​ មិនមែន​ជា​ការបោះឆ្នោត​បម្រើសហភាព​អឺរ៉ុប​ បម្រើ​អាមេរិកាំង​ ​បម្រើ​យួន បម្រើចិន​នោះទេ​បាទ»។

ទាក់ទិន​នឹង​ផល​វិបាក​ខាង​ហិរញ្ញវត្ថុ​ អ្នកនាំពាក្យ​រូបនេះ​ អះអាង​ថា​ រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី​នឹង​ធ្វើ​យ៉ាង​ណា មិន​ឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ក្លាយ​ជាអ្នក​បម្រើ​បរទេស​នោះទេ។ «យើង​ត្រៀម​លក្ខណៈ​គ្រប់​បែបយ៉ាង​ ជា​រដ្ឋាភិបាល​កើត​ចេញ​ពី​ប្រជាពលរដ្ឋ​។ យើងមិន​នាំ​ជាតិ​យើង ​ទៅធ្វើ​ខ្ញុំ​អ្នកណា​ទេបាទ​។ យើង​រៀបចំ​ត្រៀម​លក្ខណៈ​រួចស្រេច»។

នៅពេល​ ​VOA​ ​សួរ​លោកថា​ តើកម្ពុជា​នឹង​ធ្វើ​យ៉ាងណា​ប្រសិនបើ​ប្រទេស​នៅលោក​ខាង​លិច ​បន្ថយការ​ជួយ​ខាង​ហិរញ្ញវត្ថុ​នោះ​ លោក ​ផៃ ស៊ីផាន​ អះអាង​ថា​ កម្ពុជា​ក្នុង​នាម​ជា​សមាជិក​ អង្គការ​ពាណិជ្ជកម្ម​ពិភពលោក​ និង​ជាប្រទេស​ដែលអាច​រក​ចំណូល​បាន​ដោយ​ខ្លួន​ឯង​ បាន​ផ្តើម​កសាង​ដៃគូ ខាង​ហិរញ្ញវត្ថុ​ជាមួយ​ប្លុក​សេដ្ឋកិច្ចមួយ​ ​ដែល​មាន​ឈ្នោះ​ថា​ BRICS។​ ​ប្លុក​សេដ្ឋកិច្ច​ BRICS ​រួម​មាន​ប្រទេស​ប្រេស៊ីល រុស្សី​ ឥណ្ឌា ​ចិន​ និង​អាហ្វ្រិក​ខាង​ត្បូង។

លោកបន្ថែម​ថា​ ការ​មានទំនាក់​ទំនង​យ៉ាងដូច្នេះ​ បញ្ជាក់​ថា​ កម្ពុជា​មិនមែន​រស់​នៅ​តែ​ឯងទេ​ ហើយ​កម្ពុជា​បាន​បង្ហាញ​សេចក្តី​ក្លាហាន​របស់ខ្លួន ​ក្នុងពេល​បោះឆ្នោត​កន្លង​ទៅ​ថ្មីៗ​នេះ។ «ដូច្នេះ​ អានេះ​ជា​ ការ​អាទិភាព​របស់​កម្ពុជា​ ក្នុង​កិច្ច​បង្ហាញ​ភាព​ក្លាហាន​ មិនលក់​ មិន​លត់​ជង្គង់​ បោះបង់​ចោល​ទឹកដី​ខ្លួន​ឯង​[…] ពីរបស់​ខ្លួនទេ​ ក្នុងកិច្ច​ការពារឆន្ទៈ​របស់​មហាជន​ តាម​រយៈ​សំឡេង​នៃការ​បោះឆ្នោត​ ការ​ចេញ​មក​បោះឆ្នោត​របស់​មហាជន​កម្ពុជា​បាទ»។

ក៏ប៉ុន្តែ​ ​សេចក្តី​រាយការណ៍​របស់​កាសែត​ Financial Times​ ​បាន​បញ្ជាក់​ឲ្យដឹង​តាមអ្នក​ស្រាវ​ជ្រាវ​ពីររូប​របស់​ក្រុមហ៊ុន​ ​Moody ថា​លទ្ធផលនៃ​ការបោះឆ្នោត​កម្ពុជា​ បាន​បង្កើន​ហានិភ័យ​ជាច្រើន ​ទៅលើ​ការ​ទ្រទ្រង់​ហិរញ្ញវត្ថុ​របស់​បរទេស​ ដែលបាន​បន្ត​មកដល់​ពេលនេះ​ នៅ​ពេល​ប្រទេស​ម្ចាស់​ជំនួយទំាងឡាយ​របស់​កម្ពុជា រួមមាន​អូស្រា្តលី កាណាដា​ សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ និង​សហ​ភាព​អឺរ៉ុប​ បាន​បង្ហាញការ​បារម្ភ​អំពី​ភាពដែល​អាច​ជឿទុកចិត្ត​បាន​របស់​ការ​បោះឆ្នោត។​

សេចក្តី​រាយការណ៍​ដដែល​បាន​បន្តថា​ លុយសុទ្ធ​ដែលបាន​ពីសហរដ្ឋ​អាមេរិក​ ​និង​សមាជិក​និង​ស្ថាប័ន​សហភាព​អឺរ៉ុប ហើយនិង​ប្រទេស​អូស្រា្តលី​ ស្មើនឹង​ប្រមាណជា​ ៤៣ ភាគរយ ​នៃ​ជំនួយ​អភិវឌ្ឍន៍​ផ្លូវការ​របស់​កម្ពុជា​ ឬប្រមាណ​ជា​ ៨ ភាគរយ ​នៃ​ចំណូល​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ទាំងស្រុង​ក្នុង ​ឆ្នាំ​២០១៦។ ​

នៅ​ក្រោយ​ការ​បោះឆ្នោត​ ដែល​គ្មាន​គណបក្ស​ប្រឆាំង ​កាល​ពីថ្ងៃទី​ ២៩ ខែកក្កដា​ កន្លងទៅ មានតែ​ក្រុមមន្ត្រីរបស់​ប្រទេស​ ចិន​កុម្មុយនីស្ត ដែល​ជាសម្ព័ន្ធមិត្ត​ស្អិត​រមួត​របស់​កម្ពុជា​ និង វៀតណាម​ ​ត្រូវ​គេរាយ​ការណ៍​ថា បាន​អបអរ​ដល់​ ការ​បោះ​ឆោ្នត​នៅកម្ពុជា​ ​ថា​ធ្វើឡើង​ដោយ​ជោគជ័យ។

លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ ​ហ៊ុន សែន​ ​ថ្មីៗ​នេះ ក៏បាន​ប្រកាសពី​ការដឹក​នាំប្រទេស​បន្តក្នុង​រយៈ​ពេល ៥ ​ឆ្នាំ​ទៀត​ បន្ថែម​ទៅ​លើការ​គ្រប់គ្រង​ប្រទេសរបស់​លោក​រយៈ​ពេល ៣៣ ​ឆ្នាំ​កន្លង​មក។ ​យ៉ាង​ណាក្តី​ ​ប្រទេស​ប្រជាធិបតេយ្យ​ធំៗ​ រួមមាន​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ ​និង​សហភាពអឺរ៉ុប​ ​បាន​សំដែង​ការ​ខក​ចិត្ត​ ​និង​រិះគន់​ចំពោះការ​បោះឆ្នោត​ដែលគ្មាន​វត្តមាន​ គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ​ ​ដែល​ត្រូវបាន​រដ្ឋា​ភិបាល​កម្ពុជា ​រំលាយ​ចោល​កាល​ពីឆ្នាំមុន៕

Capture,,,

 

Posted in Nokor | Tagged , , , | Leave a comment

Global Witness អំពាវនាវដាក់ទណ្ឌកម្ម​សេដ្ឋី​ខ្មែរ​ ៤ រូប ព្រមទាំងបង្ហាញពីការរកស៊ីទុច្ចរឹតរបស់ ហ៊ុន ម៉ាណា, ហ៊ុន តូ និង សុខ ពុទ្ធិវុធ

capturec3b8c3b8lk.png

អង្គការ​ Global Witness ​អំពាវនាវ​ឱ្យ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ ដាក់ទណ្ឌកម្ម​សេដ្ឋី​កម្ពុជា​ចំនួន​ ៤ រូប​ ដែល​អង្គការ​នេះ​ចាត់​ទុក​ថា​ បាន​ដើរ​តួនាទី​សំខាន់​ ក្នុងការ​គៃបន្លំនយោបាយ និង​សេដ្ឋកិច្ច​កម្ពុជា​ ដើម្បី​ផលប្រយោជន៍​ផ្ទាល់​ខ្លួន​ និង​ធ្វើ​ឱ្យ​ គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ បន្ត​ក្តោបក្តាប់​អំណាច​ទាំងស្រុង។សេដ្ឋី​ទាំង ៤ នាក់ មានបីនាក់​ ជា​សមាជិក​ព្រឹទ្ធសភា​នៃ គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ គឺលោក​ឧកញ៉ា ម៉ុង ឫទ្ធី លោកឧកញ៉ា​ លី យ៉ុងផាត់​ លោកឧកញ៉ា​ ទ្រី ភាព និង​លោក​ឧកញ៉ា ​ឡៅ ម៉េងឃីន​។

អង្គការ ​Global Witness ​បាន​បញ្ជាក់​ក្នុង​សេចក្តី​ប្រកាស​ព័ត៌មាន​ថា៖ «ក្នុង​ពេល​ដែល​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ​កំពុង​ពិចារណា​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​មន្ត្រី​កម្ពុជា​មួយ​ចំនួន​ អង្គការ ​Global Witness ​សូមអំពាវនាវ​ឱ្យ​បញ្ចូល​បុគ្គល​ទាំងនេះ​ ក្នុង​បញ្ជី​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​ផង ​ដោយសារ​តែ​ពួកគេ​ មាន​តួនាទី​ក្នុង​ការធ្វើ​ឱ្យ​ខូច ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​កម្ពុជា​ និង​រំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស​យ៉ាង​ធ្ងន់​ធ្ងរ​ ប្រព្រឹត្តឡើង​ក្រោម​ស្លាក​ក្រុមហ៊ុន​របស់​ពួកគេ‍»។​

ទង្វើ​ខុសឆ្គង​របស់​សេដ្ឋី​ទាំង​ ៤ រូប​ មាន​ការរឹបអូស​ដីធ្លី​ពលរដ្ឋ​រាប់ពាន់​គ្រួសារ ​កាប់បំផ្លាញ​ព្រៃឈើ រត់ពន្ធ​ឈើខុសច្បាប់​ បូមខ្សាច់​និង​អាជីវកម្ម​កាស៊ីណូ​ជាដើម​។ ក្នុង​ប្រតិបត្តិការ​ទាំងនោះ​ ពួកគេ​ប្រើប្រាស់​កងកម្លាំង​ប្រដាប់​អាវុធ​របស់​រដ្ឋាភិបាល។

នៅក្នុង​យុទ្ធនាការ​ថ្មី​នេះ ​អង្គការ​ Global Witness ​បាន​ចាត់ទុកថា​ការបោះឆ្នោត​ជាតិ​ នៅថ្ងៃទី​២៩ ខែ​កក្កដា​ ខាងមុខ​នេះ ​គឺជា​ការឆក់ប្លន់​សន្លឹកឆ្នោត​ របស់​ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​ បន្ទាប់ពី​រដ្ឋាភិបាល​បាន​ឆក់ប្លន់​សំឡេង​របស់​ពួកគេ​ ក្នុង​ពេល​កន្លងមក​ និង​ឆក់ប្លន់​ធនធាន​ធម្មជាតិ​ របស់​ប្រទេស​ជាតិ។​

លោកស្រី ​Emma Burnett ​អ្នកធ្វើ​យុទ្ធនាការ​ បាន​បញ្ជាក់ក្នុង​បទសម្ភាសន៍​មួយជាមួយ VOA ថា (ចុច​ស្តាប់​បទសម្ភាសន៍​ទាំងស្រុង​ត្រង់​នេះ)៖ «នេះ​គឺ​ជា​ការ​ក្បត់​ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​ និង​ប្រទេស​ទាំងអស់​ ដែល​បាន​ផ្តល់​ប្រាក់​ជំនួយ​រាប់ពាន់​លាន​ដុល្លារ​ ដើម្បី​ជួយ​ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​ កសាង​ប្រព័ន្ធ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ ពី​ការវិនាស​ដោយ​របបខ្មែរ​ក្រហម​ ដើម្បី​បាន​ប្រព័ន្ធ​មួយ​ ដែល​គោរព​នីតិរដ្ឋ​ និង​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ជាមូលដ្ឋាន។ ដល់ពេល​ដែល​គេ​ត្រូវ​ឱ្យ​ក្រុម​វរជន ​ដែល​បាន​ឆក់ប្លន់​យក​ស្នាដៃ​ទាំងនេះ​ពី​ពលរដ្ឋ ​ទទួល​ខុសត្រូវ​ចំពោះ​ទង្វើ​របស់​ពួកគេ​ហើយ‍»។

អង្គការ​ឃ្លាំមើល​បរិស្ថាន​មួយ​នេះ​ ក៏បាន​ចេញផ្សាយ​គំនូរ​ថ្លុក​មួយចំនួន​ ដែល​បង្ហាញ​ថា ​ឧកញ៉ា​ទាំង ៤ ​មាន​ទំនាក់ទំនង​ជិតស្និទ្ធនឹង ​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ ហ៊ុន សែន ​និង​ក្រុមគ្រួសារ ​និង​ជា​ប្រភព​ថវិការ​របស់​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា។

ក្នុង​ខណៈពេល​ដែល​ក្រុមគ្រួសា​រលោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ ដែល​មាន​កូនស្រី​ឈ្មោះលោកស្រី ហ៊ុន ម៉ាណា ​មាន​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ក្រុមហ៊ុន​ជីករករ៉ែ​ ហើយ​ធ្លាប់​ជា​នាយិការ​ក្រុម​ហ៊ុន ​WS Mining​ ដែល​ក្រុមហ៊ុន​នេះ ​ប្រើ​ប្រាស់​ទាហាន​រដ្ឋាភិបាល ​រារាំង​មិន​ឱ្យ​ពលរដ្ឋ​ ចូលទៅ​ធ្វើ​ស្រែ​នៅ​តំបន់​ក្បែរ​នោះ ​ហើយ​បំពុល​ទឹក​ធ្វើ​ឱ្យ​ពលរដ្ឋ​ឈឺ​ និង​ងាប់​សត្វ​ពាហនៈ​ជាដើម។

ក្មួយប្រុស​លោក ហ៊ុន សែន ​គឺ​លោក​ឧកញ៉ា​ ហ៊ុន តូ​ មាន​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការជួញដូរ​ប្រេង​ឥន្ធនៈ​ដ៏ធំ ​ក៏ដូច​ជាត្រូវ​បាន​គេសង្ស័យ​ថា​ជាប់ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​បណ្តាញ​រត់​ពន្ធ​គ្រឿង​ញៀន ​និង​លាង​លុយ​កខ្វក់​ ប៉ុន្តែ​លោក​បាន​ប្រកែក។​ ​រី

ឯ​កូន​ប្រសារ​របស់​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ គឺលោក​ សុខ ពុទ្ធិវុធ ​គឺ​ជា​អគ្គនាយ​ក្រុមហ៊ុន​ Soma Group ​ដែល​មានជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការបំផ្លាញ​ និង​បណ្តេញ​ពលរដ្ឋ​ចេញពី​លំនៅដ្ឋាន​ នៅ​តំបន់​ក្បែរ​អាកាសយានដ្ឋាន​​អន្តរជាតិ​ភ្នំពេញ​។

អង្គការ​ Global Witness ​ថា​អ្នក​ទាំងនេះ​ នឹង​បាត់បង់​ផលប្រយោជន៍​ ប្រសិនបើ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ​ចាញ់ឆ្នោត​ ដូច្នេះ​ហើយ​ទើប​គណបក្ស​កាន់អំណាច​ ត្រូវ​ធ្វើ​កិច្ចការ​សព្វបែប​យ៉ាង។

ប្រទេស​កម្ពុជា ​នឹង​រៀបចំ​ការបោះឆ្នោត​ជាតិ​ នៅថ្ងៃ​អាទិត្យ​ទី ២៩ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ២០១៨ ​ខាងមុខនេះ៕

 

hunfam-137019333_10156503260773210_8573443850318643200_o

.

Posted in Nokor | Tagged , , , , , , , , | Leave a comment